تحلیل عملکرد اقلیمی فرم در معماری بومی کردستان جهت تدوین الگوهای طراحی معاصر

تحلیل عملکرد اقلیمی فرم در معماری بومی کردستان جهت تدوین الگوهای طراحی معاصر

مرضیه آزاد ارمکی1 کیومرث سبحانی2

1) عضو هیات علمی دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی تهران، دانشکده معماری و شهرسازی
2) دانشجوی مقطع دکتری معماری دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی

کد IOI مقاله : AAHF-ACZEHC
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    استان کردستان به دلیل توپوگرافی کوهستانی و زمستان‌های سخت، یکی از سردترین مناطق ایران محسوب می‌شود. معماری معاصر این منطقه عمدتاً برای تأمین آسایش حرارتی به سیستم‌ های مکانیکی متکی است که منجر به افزایش مصرف انرژی و کاهش پایداری محیطی می‌شود. در مقابل، معماری بومی با استفاده از فرم‌ های متراکم، جهت‌ گیری مناسب، مصالح با جرم حرارتی بالا، بازشوهای کنترل ‌شده و فضاهای واسط، توانسته است آسایش حرارتی مطلوب را با حداقل مصرف انرژی فراهم کند. هدف اصلی این پژوهش، بازشناسی راهبردهای اقلیمی در معماری بومی کردستان و تبدیل آن‌ ها به دستورکارهای طراحی کالبدی برای ساختمان‌های معاصر است. روش تحقیق حاضر، توصیفی-تحلیلی با رویکرد استدلال منطقی است. در این راستا، با تحلیل کیفیِ نمونه‌ های منتخب، رابطه میان متغیرهای کالبدی و پاسخ‌ های اقلیمی (مانند رابطه فشردگی فرم با حفظ گرما، یا رابطه عمق ایوان با کنترل تابش) کشف گردیده است. بنابراین، استخراج شاخص‌ های کارایی انرژی در این پژوهش نه از طریق شبیه ‌سازی عددی، بلکه از طریق تحلیل انطباقِ الگوهای معماری با الزامات اقلیم سرد صورت گرفته تا به الگوهایی دست یابد که به لحاظ کیفی، پتانسیل بهینه‌ سازی مصرف انرژی را دارا هستند. نتایج نشان می‌دهد که راهبردهای منتخبِ معماری بومی کردستان، بر پایه انطباق اقلیمی، تکرارپذیری و قابلیت بازتفسیر، واجد ظرفیت ارتقای عملکرد اقلیمی در معماری معاصرند. در این چارچوب، الگوی پیشنهادیِ مبتنی بر فرم، سازمان فضایی و پوسته، مبنایی کاربردی برای طراحی در نواحی سردسیر فراهم می‌آورد.

کلمات کلیدی : معماری بومی اقلیم سرد آسایش حرارتی الگوهای معماری معماری معاصر