ارزیابی اثرات مداخلات معماری معاصر بر ارزش، اصالت و یکپارچگی بصری میراث فرهنگی در بافت‌های تاریخی شهری

ارزیابی اثرات مداخلات معماری معاصر بر ارزش، اصالت و یکپارچگی بصری میراث فرهنگی در بافت‌های تاریخی شهری

حمیدرضا شاه محمدی1 علیرضا کاکاوند2

1) کارشناس میراث فرهنگی، کارشناسی ارشد معماری؛ دانشگاه آزاد هیدج
2) کارشناسی ارشد معماری؛ موسسه آموزش عالی غیردولتی غیر انتفاعی صائب ابهر

کد IOI مقاله : AAHF-ACZEZA
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    مداخله معماری معاصر در بافت تاریخی شهری هم‌زمان می‌تواند زمینه استمرار حیات، بازاستفاده و ارتقای کیفیت محیط را فراهم کند و نیز از طریق تغییر مقیاس، خط آسمان، روابط دیداری، ماده تاریخی و الگوهای استفاده، ارزش‌های میراثی را تضعیف نماید. مسئله اصلی، بنابراین، منع یا پذیرش مطلق معماری جدید نیست، بلکه تعیین حدود تغییری است که بدون گسست در اصالت و یکپارچگی بصری مکان قابل تحمل باشد. پژوهش حاضر با روش مرور ساختاریافته - انتقادی، ادبیات نظری، تجربی و سیاستی مرتبط با معماری معاصر در محیط تاریخی، منظر شهری تاریخی، اصالت، سازگاری زمینه‌ای و ارزیابی اثرات میراثی را سنتز می‌کند. جست‌وجوی منابع برای بازه اصلی 2010 تا 2026 طراحی شد و اسناد بنیادین پیشین نیز به دلیل نقش نظری و هنجاری آنها وارد تحلیل شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد سنجش مداخله بر پایه شباهت صوری یا تضاد سبکی به‌تنهایی کفایت ندارد؛ شدت اثر از تعامل میان اهمیت و حساسیت ارزش‌ها، ویژگی‌های حامل ارزش، مقیاس و برگشت‌پذیری تغییر، خط دید و خط آسمان، ادراک ذی‌نفعان و کیفیت فرایند تصمیم‌گیری شکل می‌گیرد. ابزارهای GIS سه‌بعدی، تحلیل دید، مدل‌سازی سناریو و سنجش ادراک می‌توانند ارزیابی را عینی‌تر کنند، اما جایگزین قضاوت ارزش‌محور نیستند. بر این اساس، چارچوبی پنج‌مرحله‌ای برای شناسایی ارزش‌ها، تعریف متغیرهای مداخله، ارزیابی چندمقیاسی، مقایسه سناریوها و تصمیم‌گیری همراه با پایش پیشنهاد می‌شود.

کلمات کلیدی : میراث شهری معماری معاصر بافت تاریخی اصالت یکپارچگی بصری ارزیابی اثرات میراثی