واکاوی اصل برگشت‌پذیری در نقش‌برجسته‌های دیواری شهری؛ مطالعه تطبیقی تکنیک فایبرگلاس قاب‌محور و سیمان‌بری درجا

واکاوی اصل برگشت‌پذیری در نقش‌برجسته‌های دیواری شهری؛ مطالعه تطبیقی تکنیک فایبرگلاس قاب‌محور و سیمان‌بری درجا

پیمان کریمی1 سمیرا حمزه نژاد2 مسعود قاسمی3

1) معاون طراحی و هنر شهری سازمان زیباسازی شهرداری اصفهان
2) مسئول امور نقاشی سازمان زیباسازی شهرداری اصفهان
3) کارشناس طراحی سازمان زیباسازی شهرداری اصفهان

کد IOI مقاله : AAHF-ACZEZF
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    نقش‌برجسته‌های دیواری شهری، برخلاف نقاشی‌های تخت دیواری، جسم‌هایی حجیم و سازه‌ای‌شده در برابر بدنه ساختمان‌اند و انتخاب تکنیک اجرا به‌طور مستقیم بر حفاظت، دوام و امکان جداسازی اثر از بستر تأثیر می‌گذارد. این مقاله اصل برگشت‌پذیری ــ یکی از اصول بنیادین حفاظت و مرمت ــ را به‌مثابه معیاری تحلیلی برای ارزیابی دو تکنیک رایج در اجرای نقش‌برجسته دیواری به کار می‌گیرد: «فایبرگلاس قاب‌محور» که در کارگاه ساخته و با اتصالات مکانیکی نصب می‌شود، و «سیمان‌بری درجا» که بر پایه ملات سیمانی مستقیماً بر دیوار شکل می‌گیرد. پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی و مطالعه تطبیقی، دو تکنیک را در پنج معیار سازه‌ای، فنی، حفاظتی، زیبایی‌شناختی و شهری مقایسه می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد فایبرگلاس قاب‌محور به دلیل اتصال مکانیکی و تفکیک‌پذیری از بستر، تحقق عینی برگشت‌پذیری است؛ حال آنکه سیمان‌بری درجا، با آنکه در وهله نخست برگشت‌ناپذیر می‌نماید، در صورت تدبیر سطح میانی و لایه تفکیک‌کننده می‌تواند تا سطحی «نیمه‌برگشت‌پذیر» ارتقا یابد. نتیجه پژوهش آن است که برگشت‌پذیری نباید همچون ملزوماتی مطلق تلقی شود، بلکه باید به‌مثابه سلسله‌مراتبی از قابلیت‌های برگشت فهم شود که متناسب با مقیاس اثر، ماهیت بستر و مالکیت فضای شهری تعیین می‌گردد.

کلمات کلیدی : اصل برگشت‌پذیری نقش‌برجسته دیواری هنر شهری فایبرگلاس سیمان‌بری