بررسی معماری چند حواسی در ساختمان های مسکونی بر میزان کاهش اضطراب کاربران معاصر شهر تهران منطقه5

مژگان رئوف رحیمی¹ شقایق مرادیان²

1) استادیار مرکز تحقیقات اقتصاد خلاق، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران غرب، تهران،ایران گروه معماری، واحد پرند،دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2) دانشجوی کارشناسی ارشد معماری، گروه معماری،واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

کد IOI مقاله : ABDB-ABDBCZ
محل انتشار : کنفرانس بین‌المللی معماری داخلی:تعامل انسان، فضا و محصول(iafdconf.ir)
چکیده :
    هدف پژوهش حاضر، بررسی تأثیر معماری چندحواسی بر کاهش اضطراب کاربران در ساختمان‌های مسکونی منطقه ۵ شهر تهران است. این مطالعه با تکیه بر مبانی نظری معماری چندحواسی و روانشناسی محیطی، به دنبال پاسخ به این پرسش است که آیا ارتقای کیفیت تجربه حسی محیط مسکونی می‌تواند اضطراب ساکنان را کاهش دهد یا خیر.پژوهش از نوع کمی-تحلیلی و با جامعه آماری 384 نفر از ساکنان مجتمع‌های مسکونی منطقه ۵ تهران انجام شد. ابزار گردآوری داده‌ها، پرسشنامه استاندارد سنجش مؤلفه‌های معماری چندحواسی و سطح اضطراب کاربران بود که اعتبار و پایایی آن با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ تأیید شد. داده‌ها با استفاده از تحلیل‌های توصیفی، همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه در نرم‌افزار SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد که تمامی مؤلفه‌های معماری چندحواسی شامل نور طبیعی، رنگ و کیفیت بصری، شرایط آکوستیکی، بافت و مصالح و عناصر طبیعی و بو، رابطه معنادار و منفی با اضطراب کاربران دارند. همچنین، شاخص کلی معماری چندحواسی توانست 28 درصد از تغییرات اضطراب کاربران را پیش‌بینی کند، که بیشترین تأثیر مربوط به نور طبیعی و عناصر طبیعی بود. یافته‌ها حاکی از آن است که طراحی محیط مسکونی با رویکرد چندحواسی می‌تواند به عنوان راهبردی مؤثر در کاهش اضطراب و ارتقای سلامت روان کاربران مورد استفاده قرار گیرد. بنابراین، توجه همزمان به تجربه چندحسی فضا، در کنار معیارهای عملکردی و زیبایی‌شناختی، برای طراحی محیط‌های سکونتی پایدار و انسان‌محور ضروری است.

کلمات کلیدی : حواس اضطراب ساختمان‌مسکونی کاربران معاصر معماری چند حسی استرس