معماری داخلی نوروسنتریک؛ تبیین نقش ویژگی‌های فضایی در شکل‌گیری تعامل انسان و محصولات

معماری داخلی نوروسنتریک؛ تبیین نقش ویژگی‌های فضایی در شکل‌گیری تعامل انسان و محصولات

سید احسان موسوی1 طنین لک قاسم آبادی2 محمدرضا فاتحی3

1) استادیار گروه معماری، واحد یادگار امام خمینی (ره) شهر ری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2) کارشناسی معماری دانشگاه آزاد کرج
3) دانشجوی کارشناسی مهندس حرفه ای معماری فنی انقلاب اسلامی تهران

کد IOI مقاله : ABDB-ACAAEC
محل انتشار : کنفرانس بین‌المللی معماری داخلی:تعامل انسان، فضا و محصول(iafdconf.ir)
چکیده :
    تعامل انسان با محصول صرفاً به عملکرد و ویژگی‌های فیزیکی محصول محدود نمی‌شود و در بستری از عوامل ادراکی، شناختی، هیجانی و محیطی شکل می‌گیرد. با وجود گستردگی پژوهش‌های تعامل انسان و محصول از یک سو و مطالعات اثر محیط بر شناخت و رفتار از سوی دیگر، ارتباط این دو حوزه در مقیاس معماری داخلی کمتر به‌صورت یکپارچه بررسی شده است. هدف این پژوهش تبیین نقش ویژگی‌های فضایی معماری داخلی در شکل‌گیری کیفیت تعامل انسان و محصول با رویکرد نوروسنتریک است. روش پژوهش مروری و تحلیلی-توصیفی بوده و بر مبانی نظری در چهار محور استوار است: مبانی معماری نوروسنتریک، نظریه‌های ادراک محیطی (گشتالت، عدسی برونزویک، کنش متقابل، سطح سازگاری و قابلیت محیط)، طراحی انسان‌محور (ارگونومی، مقیاس و تناسب، مسیر حرکت، حریم خصوصی، توازن و هارمونی) و تعامل انسان و محصول. یافته‌ها نشان می‌دهد ویژگی‌هایی مانند نور، رنگ، آکوستیک، سازماندهی فضایی، خوانایی و مسیریابی، کیفیت حسی، بافت و مصالح و میزان کنترل‌پذیری فضا از طریق اثر بر فرایندهای ادراکی، شناختی و هیجانی کاربر، تجربه و کیفیت تعامل او با محصول را تحت تأثیر قرار می‌دهد. در نتیجه، فضای داخلی بستری خنثی نیست و بخشی از تجربه تعامل به شمار می‌آید؛ چارچوب مفهومی ارائه‌شده می‌تواند مبنای طراحی داخلی مبتنی بر شناخت انسان و پژوهش‌های تجربی آینده باشد.

کلمات کلیدی : معماری داخلی معماری نوروسنتریک ویژگی‌های فضایی ادراک محیطی طراحی انسان‌محور تعامل انسان و محصول