تبیین چارچوب مفهومی تعامل انسان، محیط و معماری داخلی پایدار با تأکید بر سلامت انسان و عملکرد زیست‌محیطی

تبیین چارچوب مفهومی تعامل انسان، محیط و معماری داخلی پایدار با تأکید بر سلامت انسان و عملکرد زیست‌محیطی

فاطمه بدر1

1) دانشجوی دکتری تخصصی شهرسازی،واحد تهران مرکزی،دانشگاه آزاد

کد IOI مقاله : ABDB-ACAZDK
محل انتشار : کنفرانس بین‌المللی معماری داخلی:تعامل انسان، فضا و محصول(iafdconf.ir)
چکیده :
    کیفیت محیط‌های داخلی از یک سو با آسایش و تجربه روزمره کاربران ارتباط دارد و از سوی دیگر، تحت تأثیر تصمیم‌هایی قرار می‌گیرد که پیامدهای آن‌ها در مصرف انرژی، استفاده از منابع و آثار زیست‌محیطی ساختمان آشکار می‌شود. این دو بُعد همواره به‌طور کامل بر یکدیگر منطبق نیستند؛ برای مثال، افزایش دسترسی به نور طبیعی ممکن است کیفیت بصری فضا را بهبود دهد، اما در صورت کنترل نامناسب تابش، به خیرگی و افزایش بار سرمایشی منجر شود. مسئله اصلی این پژوهش، چگونگی تبیین روابط میان نیازهای انسانی، ویژگی‌های محیط داخلی و تصمیم‌های طراحی در چارچوبی است که بتواند ابعاد انسانی و زیست‌محیطی پایداری را به‌صورت هم‌زمان بررسی کند. پژوهش حاضر با رویکرد اسنادی ـ تحلیلی و بر پایه سنتز مفهومی مباحث مرتبط با کیفیت محیط داخلی، آسایش حرارتی، نور روز، طراحی بیوفیلیک، انتخاب مصالح، ارزیابی چرخه حیات و انعطاف‌پذیری فضایی انجام شده است. تحلیل این مؤلفه‌ها نشان می‌دهد که ارزیابی معماری داخلی پایدار نباید به سنجش یک ویژگی منفرد، مانند مصرف انرژی یا استفاده از مصالح بازیافتی، محدود شود؛ بلکه لازم است ارتباط میان راهبردهای طراحی، عملکرد محیط داخلی و پیامدهای انسانی و زیست‌محیطی مورد توجه قرار گیرد. بر همین اساس، چارچوبی چهارسطحی شامل زمینه انسانی و محیطی، راهبردهای طراحی، عملکرد محیط داخلی و پیامدهای انسانی و زیست‌محیطی پیشنهاد می‌شود. ارزیابی پس از بهره‌برداری نیز به‌عنوان سازوکاری برای سنجش عملکرد واقعی فضا و بازنگری در تصمیم‌های طراحی در این چارچوب جای می‌گیرد. این مدل می‌تواند مبنایی برای سازمان‌دهی شاخص‌های ارزیابی و طراحی مطالعات تجربی آینده باشد؛ بااین‌حال، جامعیت و قابلیت کاربرد آن مستلزم بررسی در پروژه‌های واقعی و اعتبارسنجی تجربی است.

کلمات کلیدی : معماری داخلی پایدار تعامل انسان و محیط چارچوب مفهومی کیفیت محیط داخلی