فرهنگ گزارش دهی بدون ترس؛ رویکردی نوین در مدیریت ایمنی و بهداشت شغلی

فرهنگ گزارش دهی بدون ترس؛ رویکردی نوین در مدیریت ایمنی و بهداشت شغلی

امین آمیغی جونقانی1 جواد محمدی گهروئی2

1) کارشناس ارشد مهندسی HSE
2) کارشناس علوم کامپیوتر

کد IOI مقاله : ABDE-ABBGBG
محل انتشار : ششمین کنفرانس بین المللی تحقیقات پیشرفته در مدیریت و علوم انسانی مونیخ، آلمان(huconf.com)
چکیده :
    حوادث شغلی و آسیب‌های مرتبط با کار، به‌ ویژه در صنایع با ریسک بالا، چالشی جهانی هستند که علاوه بر پیامدهای انسانی، هزینه‌های اقتصادی قابل ‌توجهی نیز ایجاد می‌کنند. با وجود اهمیت گزارش‌دهی دقیق و به ‌موقع حوادث و شبه‌ حادثه‌ها، پدیده کم‌گزارش‌دهی در بسیاری از سازمان‌ها شایع است و ناشی از ترس از تنبیه، فرهنگ سرزنش، بی‌اعتمادی به مدیریت و ضعف سیستم‌های گزارش‌دهی است. در پاسخ به این چالش، مفهوم فرهنگ گزارش‌دهی بدون ترس(Fearless Reporting Culture) و فرهنگ عادلانه (Just Culture) معرفی شده‌اند که با ایجاد امنیت روانی برای کارکنان و تفکیک خطای انسانی از رفتار پرخطر و تخلف عمدی، گزارش‌دهی داوطلبانه و سازنده را تشویق می‌کنند. این رویکردها، علاوه بر افزایش گزارش شبه ‌حادثه‌ها و شناسایی ریسک‌های بالقوه، موجب بهبود یادگیری سازمانی، تصمیم‌گیری مبتنی بر داده و حرکت از رویکرد واکنشی به پیشگیرانه در مدیریت ایمنی می‌شوند. عوامل کلیدی موفقیت شامل تعهد و الگوی رفتاری رهبران، حمایت مدیریتی فعال، بازخورد مستمر به گزارش ‌دهندگان، آموزش کارکنان و استفاده از فناوری‌های دیجیتال برای گزارش‌دهی محرمانه و ناشناس است. تجربه‌های جهانی، از جمله سیستم‌های گزارش‌دهی هوانوردی و صنایع نفت و گاز، نشان می‌دهند که استقرار چنین فرهنگ‌هایی باعث افزایش مشارکت کارکنان، ارتقای ایمنی و کاهش تکرار حوادث می‌شود. با توجه به اهمیت روزافزون ایمنی و بهداشت شغلی و نقش فرهنگ سازمانی در کاهش کم‌ گزارش‌دهی، این مقاله به بررسی مفاهیم، مدل‌های نظری، الزامات سازمانی و راهکارهای پیاده‌ سازی فرهنگ گزارش‌دهی بدون ترس می‌پردازد و چارچوبی علمی و کاربردی برای مدیران و پژوهشگران ارائه می‌دهد.

کلمات کلیدی : رهنگ ایمنی فرهنگ عادلانه فرهنگ گزارش دهی بدون ترس مدیرت تحول ‌آفرین در ایمنی