بررسی تاثیر پروتکل ذهن آگاهی بر اضطراب و کیفیت خواب در بزرگسالان (مورد مطالعه: شهر یزد)

بررسی تاثیر پروتکل ذهن آگاهی بر اضطراب و کیفیت خواب در بزرگسالان (مورد مطالعه: شهر یزد)

فاطمه دهقان نیری1

1) 1- دانش آموحته کارشناسی ارشد، رشته روان شناسی عمومی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد میبد، یزد، ایران.

کد IOI مقاله : ABDE-ABEBAK
محل انتشار : ششمین کنفرانس بین المللی تحقیقات پیشرفته در مدیریت و علوم انسانی مونیخ، آلمان(huconf.com)
چکیده :
    پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر پروتکل درمان مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر اضطراب و کیفیت خواب در بزرگسالان شهر یزد انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه بزرگسالان 20 تا 55 سال شهر یزد در سال 1404 بود. نمونه پژوهش شامل 30 نفر از داوطلبان واجد شرایط بود که به روش در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (15 نفر) و کنترل (15 نفر) گمارش شدند. گروه آزمایش در 8 جلسه 90 دقیقه‌ای درمان مبتنی بر ذهن‌آگاهی (بر اساس پروتکل استاندارد MBSR/MBCT با تمرکز بر اضطراب و خواب) شرکت کرد، در حالی که گروه کنترل مداخله‌ای دریافت نکرد. ابزارهای گردآوری داده شامل پرسشنامه حالت–رگه اضطراب اسپیلبرگر (STAI-X) و شاخص شدت بی‌خوابی (ISI) بود. داده‌ها با استفاده از آمار توصیفی و تحلیل کوواریانس تک‌متغیری (ANCOVA) در نرم‌افزار SPSS نسخه 24 تحلیل شدند. نتایج تحلیل کوواریانس پس از کنترل اثر پیش‌آزمون نشان داد که مداخله ذهن‌آگاهی موجب کاهش معنادار اضطراب در گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل شده است (p=0.001 ، F=39.517). اندازه اثر (Eta²=0.386) نشان داد که حدود 38 درصد از واریانس اضطراب ناشی از مداخله بوده است. همچنین، اثر مداخله بر بهبود کیفیت خواب معنادار بود (p=0.001 ، F==29.918) و اندازه اثر (Eta²=0.291) حاکی از تبیین حدود 29 درصد از واریانس کیفیت خواب توسط مداخله ذهن‌آگاهی است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که پروتکل درمان مبتنی بر ذهن‌آگاهی می‌تواند به‌عنوان رویکردی مؤثر در کاهش اضطراب و بهبود کیفیت خواب بزرگسالان مورد استفاده قرار گیرد. با توجه به هزینه کم، قابلیت اجرای گروهی و اثربخشی قابل توجه، به‌کارگیری این مداخله در مراکز مشاوره و سلامت روان شهری پیشنهاد می‌شود.

کلمات کلیدی : اضطراب کیفیت خواب بزرگسالان پروتکل ذهن‌آگاهی