مدل مفهومی حکمرانی سرمایه گذاری در بخش آب و فاضلاب بر مبنای رویکرد سیستمی و فلسفه عمل گرایی

مدل مفهومی حکمرانی سرمایه گذاری در بخش آب و فاضلاب بر مبنای رویکرد سیستمی و فلسفه عمل گرایی

حسین ضیائی خضرلو1 سجاد ممقانیان2

1) مدیر امور آب و فاضلاب شهرستان عجب شیر
2) کارمند اداره آب و فاضلاب بناب

کد IOI مقاله : ABDE-ABEDZC
محل انتشار : ششمین کنفرانس بین المللی تحقیقات پیشرفته در مدیریت و علوم انسانی مونیخ، آلمان(huconf.com)
چکیده :
    بخش آب و فاضلاب در بسیاری از کشورها با چالش‌های پیچیده‌ای همچون کمبود منابع مالی، فرسودگی زیرساخت‌ها، افزایش تقاضا و پیامدهای تغییر اقلیم مواجه است؛ چالش‌هایی که ماهیت آن‌ها صرفاً فنی یا اقتصادی نیست، بلکه ریشه در ساختارهای سیستمی و الگوهای تصمیم‌گیری مدیریتی دارند. هدف این مقاله ارائه یک مدل مفهومی حکمرانی سرمایه‌گذاری در بخش آب و فاضلاب است که بر پایه‌ی تلفیق دو رویکرد «تفکر سیستمی» و «فلسفه عمل‌گرایی» شکل گرفته است. مبانی نظری این مدل با اتکا بر ادبیات حکمرانی آب) OECD, 2015; UN-WWDR 2022)، نظریه سیستم‌های پیچیده (Meadows, 2008؛) و فلسفه پراگماتیسم در سیاست‌گذاری عمومیDewey, 1927)؛ (Shields, 2018توسعه یافته است.مقاله نشان می‌دهد که سرمایه‌گذاری در حوزه آب نه یک تصمیم خطی و تکنوکراتیک، بلکه فرآیندی هستی‌شناختی و چندبُعدی است که از تعامل بازیگران، ساختارهای نهادی، جریان‌های اطلاعات، ارزش‌های اجتماعی و پیامدهای محیط‌زیستی اثر می‌پذیرد. بر همین اساس، مدل پیشنهادی یک «چارچوب پنج‌لایه» ارائه می‌کند که شامل: پویایی منابع، ذی‌نفعان، سیاست‌ها، ساختارهای یادگیری و پیامدهای سیستم است. این چارچوب مفهومی تلاش می‌کند به مدیران، سیاست‌گذاران و کارشناسان کمک کند تا تصمیم‌های سرمایه‌گذاری را با نگاه سیستمی، آینده‌نگر ومبتنی بر حل مسئله اتخاذ کنند. مدل ارائه‌شده می‌تواند مبنایی برای بازاندیشی در فرآیندهای اولویت‌بندی پروژه‌ها و اصلاح شیوه‌های کنونی مدیریت منابع مالی در شرکت‌های آب و فاضلاب باشد، هرچند نیاز به آزمون تجربی در پژوهش‌های آینده دارد.

کلمات کلیدی : حکمرانی آب سرمایه‌گذاری زیرساختی تفکر سیستمی پراگماتیسم مدل مفهومی آب و فاضلاب