تخمین مدل فرار مالیاتی با در نظر گرفتن ریسک ژئوپولتیک و هزینه تبلیغات و تحقیق و توسعه در شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران (سالهای 1391 تا 1403)

تخمین مدل فرار مالیاتی با در نظر گرفتن ریسک ژئوپولتیک و هزینه تبلیغات و تحقیق و توسعه در شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران (سالهای 1391 تا 1403)

زینب تاجیک1

1) کارشناس ارشد حسابداری

کد IOI مقاله : ABDE-ABFEKC
محل انتشار : ششمین کنفرانس بین المللی تحقیقات پیشرفته در مدیریت و علوم انسانی مونیخ، آلمان(huconf.com)
چکیده :
    این پژوهش با هدف تخمین و تحلیل مدل فرار مالیاتی با در نظر گرفتن ریسک ژئوپولتیک و هزینه تبلیغات و تحقیق و توسعه در شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی بازه زمانی ۱۳۹۱ تا ۱۴۰۳ انجام شده است. ماهیت این مطالعه کاربردی و از نوع تحقیقات تحلیلی-توصیفی و پس‌رویدادی است که با استفاده از روش غربالگری سیستماتیک، نمونه‌ای شامل ۸۲ شرکت را مورد واکاوی قرار داده است. در مرحله پیش‌آزمون، پایایی تمامی متغیرها از طریق آزمون لوین، لین و چو به تایید رسید و نتایج آزمون هم‌انباشتگی کائو، وجود رابطه بلندمدت میان متغیرهای پژوهش را احراز کرد تا از عدم بروز رگرسیون کاذب اطمینان حاصل شود. بر اساس خروجی آزمون‌های لیمر و هاسمن، مدل داده‌های تابلویی با الگوی اثرات تصادفی برای برآورد نهایی انتخاب گردید. یافته‌های حاصل از آزمون فرضیه اول نشان داد که روابط سیاسی مدیرعامل پیوند مثبت و معناداری با رفتار اجتناب مالیاتی شرکت‌ها دارد؛ بدین معنا که حضور مدیران دارای نفوذ یا وابستگی‌های سیاسی، بستر را برای کاهش پرداخت‌های مالیاتی فراهم می‌کند. در بررسی فرضیه دوم، نقش تعدیل‌گر دوره تصدی مدیرعامل مورد تایید قرار گرفت؛ نتایج نشان داد که طولانی شدن دوره حضور مدیرعامل، رابطه میان روابط سیاسی و اجتناب مالیاتی را به شکل معناداری تحت تاثیر قرار داده و آن را تعدیل می‌کند. تحلیل متغیرهای کنترلی نیز حاکی از آن است که هزینه‌های تبلیغات، اهرم مالی و دارایی‌های ثابت رابطه مستقیم با فرار مالیاتی دارند، در حالی که هزینه‌های تحقیق و توسعه، اندازه شرکت، بازده دارایی‌ها و سطح تحصیلات مدیرعامل به عنوان عوامل بازدارنده، رابطه معکوسی با رفتارهای اجتناب مالیاتی نشان می‌دهند. در نهایت، ضریب تعیین بالای مدل‌ها (بیش از ۷۰ درصد در مدل دوم) بیانگر قدرت تبیین بالای متغیرهای انتخاب شده در تشریح رفتارهای مالیاتی شرکت‌های بورسی ایران در شرایط ریسک ژئوپولتیک است.

کلمات کلیدی : دوره تصدی مدیرعامل ارتباط بین روابط سیاسی مدیرعامل رفتار اجتناب مالیاتی استقلال هیأت مدیره پانل ایستا