عدم ثبات سیاستهای مالی، پولی و ارزی بر بازار های مالی با در نظر گرفتن بازار بورس در ایران
عدم ثبات سیاستهای مالی، پولی و ارزی بر بازار های مالی با در نظر گرفتن بازار بورس در ایران
معصومه سیاه سرانی کجوری1
1) کارشناس ارشد مدیریت
کد IOI مقاله
:
ABDE-ABFEKZ
محل انتشار :
ششمین کنفرانس بین المللی تحقیقات پیشرفته در مدیریت و علوم انسانی مونیخ، آلمان(huconf.com)
چکیده :
این پژوهش با هدف واکاوی اثرات عدم ثبات و نااطمینانی در سیاستهای مالی، پولی و ارزی بر بازده بازار سرمایه ایران در بازه زمانی ۱۳۶۰ تا 1403 انجام شده است. نوسانات شدید در متغیرهای کلان اقتصادی به ویژه در اقتصادهایی نظیر ایران که با تکانههای بیرونی و ساختاری مواجه هستند، همواره به عنوان عاملی بازدارنده برای ثبات بازارهای دارایی شناخته میشود. مبانی نظری این تحقیق بر این اصل استوار است که نااطمینانی در سیاستهای کلان دولت از طریق کانالهایی نظیر تغییر در انتظارات تورمی، هزینههای تولید و بازتوزیع سبد دارایی سرمایهگذاران، مسیر بازدهی بورس را تحت تاثیر قرار میدهد. در این راستا، ابتدا با بهرهگیری از مدلهای خودرگرسیون ناهمسانی واریانس شرطی (ARCH/GARCH)، شاخصهای نااطمینانی برای متغیرهای عرضهپول (سیاست پولی)، مالیات (سیاست مالی) و نرخ ارز (سیاست ارزی) استخراج گردید. نتایج آزمونهای تشخیصی نظیر آزمون لیمر و اثرات آرچ، ضرورت استفاده از مدل GARCH)1,1) را برای محاسبه نااطمینانیها تایید نمود. پس از حصول اطمینان از پایایی (Stationarity) متغیرها در سطح بر اساس آزمون فیلیپس-پرون، الگوی خودرگرسیون برداری (VAR) برای تحلیل روابط بینمتغیری پیادهسازی شد.یافتههای حاصل از توابع عکسالعمل آنی (IRF) نشان میدهد که شوکهای ناشی از نااطمینانی ارزی، قدرتمندترین و پایدارترین اثر منفی را بر بازده بازار سهام بر جای میگذارند؛ به طوری که با بروز تکانه در بازار ارز، بازده بورس تا سه دوره با روند نزولی مواجه شده و سپس به کندی تعدیل میشود. این امر بیانگر وابستگی شدید بهای تمام شده محصولات و سودآوری شرکتهای بورسی به نوسانات نرخ ارز است. در مقابل، شوکهای سیاست پولی در کوتاهمدت اثری ناچیز و در بلندمدت (به دلیل تئوری افزایش تقاضای داراییها در پی رشد عرضه پول) اثری مثبت اما ضعیف بر بازار دارند. همچنین نااطمینانی مالیاتی نیز واکنشی کاهشی را در بازده سهام برانگیخته که پس از دو دوره به سمت تعادل حرکت میکند. نتایج تجزیه واریانس خطای پیشبینی نیز موید آن است که پس از خودِ متغیر بازده، نااطمینانی ارزی بیشترین سهم را در تبیین نوسانات بازار سهام ایران دارد و متغیرهای مالی و پولی در رتبههای بعدی قرار میگیرند. به طور کلی، نتایج این مطالعه بر ضرورت اتخاذ سیاستهای تثبیت اقتصادی و کاهش نوسانات پیشبینینشده در حوزه ارزی و مالی تاکید دارد، چرا که عدم ثبات در این حوزهها با خروج سرمایه از بازار بورس و افزایش ریسک سیستماتیک، مانع از ایفای نقش کارآمد بازار سرمایه در تامین مالی اقتصاد ملی میگردد. بنابراین، انسجامبخشی به سیاستهای سهگانه دولت میتواند با کاهش هزینههای اطلاعاتی و ریسک معاملهگران، بستر مناسبی را برای رشد پایدار بازدهی در بورس اوراق بهادار فراهم آورد.
کلمات کلیدی : نرخ ارز سیاست مالی سیاست پولی نااطمینانی بازده سهام بازارهای مالی