بررسی ارتباط نوبت کاری با خواب آلودگی و خستگی در آتش نشانان (مطالعه موردی: آتش نشانی شهر یزد)

بررسی ارتباط نوبت کاری با خواب آلودگی و خستگی در آتش نشانان (مطالعه موردی: آتش نشانی شهر یزد)

محسن عابدی1

1) 1- رشته مهندسی ایمنی-بهداشت و محیط زیست (HSE)، دانش آموخته کارشناسی ارشد، دانشگاه علم و هنر، یزد، ایران

کد IOI مقاله : ABDE-ABFHZG
محل انتشار : ششمین کنفرانس بین المللی تحقیقات پیشرفته در مدیریت و علوم انسانی مونیخ، آلمان(huconf.com)
چکیده :
    نوبت‌کاری به‌عنوان یکی از عوامل کلیدی سازمانی در مشاغل عملیاتی، تأثیرات قابل‌توجهی بر سلامت جسمی و روانی کارکنان دارد. با توجه به اهمیت سلامت شغلی و بهره‌وری نیروی انسانی، هدف این پژوهش بررسی ارتباط نوبت‌کاری با خواب‌آلودگی و خستگی در آتش‌نشانان شهر یزد بود. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از حیث ماهیت، توصیفی-پیمایشی است. جامعه آماری شامل تمامی آتش‌نشانان شهر یزد (۲۰۰ نفر) بود که از میان آنان ۱۲۰نفر به روش تصادفی ساده انتخاب و نهایتاً ۱۱۷ پرسشنامه معتبر گردآوری شد. ابزار پژوهش پرسشنامه‌های استاندارد نوبت‌کاری (مقیاس SOS Barton et al، 2007)، خواب‌آلودگی (مقیاس ESS Johns، 1991) و خستگی شغلی سوئدی (مقیاس SOFI-20 Åhsberg et al.، 1997) بود که روایی و پایایی آن‌ها مورد تأیید قرار گرفت. تحلیل داده‌ها در بخش توصیفی با SPSS و در بخش استنباطی با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری مبتنی بر حداقل مربعات جزئی (PLS) جهت آزمون فرضیه‌ها و برازش مدل مفهومی انجام شد. نتایج نشان داد که نوبت‌کاری بر خواب‌آلودگی و خستگی آتش‌نشانان با ضریب مسیر 325/0 و 520/0 تأثیر مثبت و معناداری دارد (P<0.001). همچنین یافته‌ها بیانگر تأثیر مثبت و معنادار خواب‌آلودگی بر خستگی شغلی با ضریب مسیر 440/0 بود (P<0.001). نتایج این مطالعه بر اهمیت مدیریت شرایط کاری و طراحی بهینه شیفت‌ها تأکید دارد. اصلاح نظام نوبت‌کاری و بازنگری در ساختار زمان‌بندی شیفت‌ها می‌تواند به‌طور چشمگیری از بروز خواب‌آلودگی و خستگی در آتش‌نشانان کاسته و سلامت روانی و جسمی آنان را ارتقا بخشد.

کلمات کلیدی : نوبت‌کاری خواب‌آلودگی بارکاری ذهنی و جسمی خستگی آتش‌نشانان