بررسی ارتباط نوبت کاری با بار کاری ذهنی و جسمی در آتش نشانان (مطالعه موردی: آتش نشانی شهر یزد)

بررسی ارتباط نوبت کاری با بار کاری ذهنی و جسمی در آتش نشانان (مطالعه موردی: آتش نشانی شهر یزد)

محسن عابدی1

1) 1- رشته مهندسی ایمنی-بهداشت و محیط زیست (HSE)، دانش آموخته کارشناسی ارشد، دانشگاه علم و هنر، یزد، ایران

کد IOI مقاله : ABDE-ABFHZH
محل انتشار : ششمین کنفرانس بین المللی تحقیقات پیشرفته در مدیریت و علوم انسانی مونیخ، آلمان(huconf.com)
چکیده :
    شغل آتش‌نشانی به دلیل ماهیت عملیاتی، پرتنش و مواجهه با خطرات ذاتی، افراد را در معرض فشارهای فیزیکی و روانی بالایی قرار می‌دهد. هدف از پژوهش حاضر، بررسی ارتباط نوبت‌کاری با ابعاد بار کاری (ذهنی و جسمی) و پیامدهای آن شامل خواب‌آلودگی و خستگی در آتش‌نشانان شهر یزد بود. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش اجرا، توصیفی-همبستگی است که به صورت مقطعی انجام شد. جامعه آماری، کارکنان سازمان آتش‌نشانی یزد بودند که ۱۱۷ نفر از آنان به عنوان نمونه نهایی انتخاب شدند. برای گردآوری داده‌ها از پرسشنامه‌های استاندارد نوبت‌کاری (بارتون و همکاران، ۲۰۰۷)، بار کاری ذهنی (روبیو-والدِهیتا و همکاران، ۲۰۱۷) و بار کاری جسمی (بات و همکاران، ۲۰۰۴) استفاده شد. داده‌ها با استفاده از روش مدل‌سازی معادلات ساختاری (SEM) و نرم‌افزار SmartPLS 4 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد نوبت‌کاری تأثیر مثبت و معناداری بر بار کاری ذهنی (ضریب مسیر 646/0) و بار کاری جسمی (ضریب مسیر 649/0) دارد (P<۰/۰۰۱). همچنین، بار کاری ذهنی و جسمی هردو به طور مستقیم ومعناداری بر افزایش خواب‌آلودگی و خستگی کارکنان اثرگذار هستند. شاخص‌های مدل ساختاری، قدرت پیش‌بینی مطلوب و تبیین معنادار فرضیات را تأیید کردند. بنابراین، نوبت‌کاری در سازمان آتش‌نشانی یزد عامل مهمی در تشدید فشارهای شناختی و جسمانی است که نتیجه آن کاهش سطح هشیاری و افزایش خستگی کارکنان است. پیشنهاد می‌شود مدیران سازمان با بازنگری در الگوهای نوبت‌کاری، تخصیص زمان‌های استراحت استاندارد و اجرای برنامه‌های مدیریت فشار روانی و بهداشت خواب، در جهت ارتقای سلامت شغلی و ایمنی عملیاتی آتش‌نشانان اقدام نمایند.

کلمات کلیدی : نوبت‌کاری بار کاری ذهنی بار کاری جسمی آتش‌نشانان