واکاوی نقش سرریز دانش، ظرفیت جذب و اکوسیستم‌های نوآوری در تحول صنعت پتروشیمی: مطالعه‌ای تطبیقی بر تجربه آلمان و ایران با رویکرد آمیخته (۲۰۲6–۲۰۲4)

واکاوی نقش سرریز دانش، ظرفیت جذب و اکوسیستم‌های نوآوری در تحول صنعت پتروشیمی: مطالعه‌ای تطبیقی بر تجربه آلمان و ایران با رویکرد آمیخته (۲۰۲6–۲۰۲4)

حسین علی آبادی1

1) دانشجوی دکتری کارآفرینی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساری

کد IOI مقاله : ABDE-ABGGDB
محل انتشار : ششمین کنفرانس بین المللی تحقیقات پیشرفته در مدیریت و علوم انسانی مونیخ، آلمان(huconf.com)
چکیده :
    چكيده صنعت پتروشیمی به‌مثابه یکی از دانش‌بنیان‌ترین عرصه‌های تولید صنعتی، نه تنها موتور محرکه اقتصاد کشورهای توسعه‌یافته و درحال‌توسعه است، بلکه مرزهای نوآوری را در حوزه‌هایی چون کاتالیست، پلیمرهای پیشرفته و فرایندهای سبز جابه‌جا می‌کند. بااین‌حال، شکاف عمیق ارزش افزوده میان ایران و آلمان – بالغ بر ۲۱۰۰ دلار به ازای هر تن محصول پلیمری – پرسشی بنیادین را برمی‌انگیزد: ریشه این شکاف در کجاست و چگونه می‌توان از تجربه‌های پیشرو برای عبور از آن بهره گرفت؟ این مقاله با بهره‌گیری از چارچوب نظری سرریز دانش (KSTE) ، ظرفیت جذب و نظریه دانش پنهان، و با استناد به داده‌های به‌روز ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۶، به مطالعه‌ای تطبیقی عمیق از صنعت پتروشیمی دو کشور می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد که آلمان با سرمایه‌گذاری ۳۰ میلیون یورویی در پروژه ASCEND برای کشف کاتالیست‌های نسل‌بعد با هوش مصنوعی ، راه‌اندازی پالایشگاه زیستی UPM در لویونا با سرمایه‌ای بالغ بر ۱٫۶ میلیارد دلار، ابتکار فضای داده مشترک Process-X و نظام مدیریت دانش پیشروی QKnows در BASF، در مسیری نظام‌مند و چندلایه برای تحول دیجیتال و سبز گام برمی‌دارد. درمقابل، ایران با وجود دستیابی به ظرفیت اسمی بیش از ۱۰۰ میلیون تن در سال، بومی‌سازی فناوری‌های کاتالیست و غشایی، و اجرای پروژه‌هایی چون پانوراما و ایجاد دریاچه داده، همچنان با چالش‌های ساختاری نظیر کمبود سرمایه‌گذاری در تحقیق و توسعه، زنجیره ارزش ناقص، و آسیب‌پذیری زیرساختی در بحران‌های اخیر دست‌به‌گریبان است. مقاله در پایان با ارائه راهکارهای مدیریتی–سیاستی عینی و عملیاتی، چشم‌اندازی برای گذار از صنعت پتروشیمی مبتنی بر خوراک به صنعتی مبتنی بر دانش، هوش مصنوعی و پایداری ترسیم می‌کند.

کلمات کلیدی : سرریز دانش ظرفیت جذب اکوسیستم نوآوری صنعت پتروشیمی هوش مصنوعی مدیریت دانش