طراحی مدل هوش مصنوعی جهت توسعه نهادهای مالی اسلامی در راستای ارتقای شفافیت و حاکمیت شرکتی در نظام مالی اسلامی
طراحی مدل هوش مصنوعی جهت توسعه نهادهای مالی اسلامی در راستای ارتقای شفافیت و حاکمیت شرکتی در نظام مالی اسلامی
فریده بختیاریان1
1) دکتری علوم اقتصادی
کد IOI مقاله
:
ABDE-ABHCDC
محل انتشار :
ششمین کنفرانس بین المللی تحقیقات پیشرفته در مدیریت و علوم انسانی مونیخ، آلمان(huconf.com)
چکیده :
با گسترش نظامهای مالی اسلامی و افزایش اهمیت شفافیت و حاکمیت شرکتی، نیاز به ابزارهای نوین جهت بهبود عملکرد نهادهای مالی احساس میشود. هوش مصنوعی به عنوان یکی از فناوریهای پیشرفته، قادر است تحلیل دادهها، پیشبینی ریسکها و شناسایی الگوهای مالی را با دقت بالا انجام دهد. استفاده از مدلهای هوش مصنوعی میتواند شفافیت عملیاتی و گزارشگری مالی را در نهادهای اسلامی ارتقا دهد. همچنین، این فناوری قابلیت تقویت فرآیندهای حاکمیت شرکتی و انطباق با اصول شرعی را دارد. در این راستا، طراحی مدلهای هوش مصنوعی ویژه نظام مالی اسلامی میتواند نقشی کلیدی در توسعه پایدار و شفاف این نهادها ایفا کند.پژوهش حاضر با هدف طراحی مدل هوش مصنوعی جهت توسعه نهادهای مالی اسلامی در راستای ارتقای شفافیت و حاکمیت شرکتی در نظام مالی اسلامی انجام شده است. این مطالعه از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت تحلیلی توصیفی بوده و در دسته تحقیقات پیمایشی قرار میگیرد. دادههای پژوهش از طریق مصاحبه با ۱۵ نفر از خبرگان حوزه مالی اسلامی و هوش مصنوعی جمعآوری شد که شامل اساتید دانشگاهی با تجربه کاری بیش از ۲۰ سال و کمتر از ۲۰ سال بود. تحلیل دادهها با استفاده از روش تحلیل مضمون انجام شد و طی شش مرحله شامل کدگذاری اولیه، جستجوی کدهای گزینشی، شکلگیری مضامین سازنده، تعریف و نامگذاری تمهای اصلی، طراحی مدل و تهیه گزارش نهایی، انجام گردید. در فرآیند تحلیل، از میان ۱۹۸ شاخص اولیه، ۳۷ مضمون سازنده سطح یک و ۹ دسته مضمون سازنده سطح دو استخراج شد و در نهایت یک مضمون فراگیر به عنوان چارچوب اصلی مدل شکل گرفت. مدل طراحی شده شامل مضامین عدالت اقتصادی اسلامی، شفافیت مبتنی بر شریعت، حاکمیت شرکتی اسلامی، پاسخگویی امانتمحور شرعی، نظارت فقهی هوشمند، تصمیمگیری اخلاقمحور اسلامی، کنترل ریسک شرعی، اعتماد نهادی اسلامی و انضباط مالی حلال است که هر کدام شاخصهای عملیاتی مرتبط خود را دارند. برای تضمین کیفیت تحلیل و اعتبار نتایج، چهار شاخص کمی شامل ضریب هولستی، ضریب پی اسکات، شاخص کاپای کوهن و آلفای کرپیندروف محاسبه شد که مقادیر آنها نشاندهنده قابلیت اعتبار، قابلیت انتقال، قابلیت تأیید و اطمینانپذیری بالای پژوهش بود. نتایج این مطالعه چارچوبی منسجم برای توسعه نهادهای مالی اسلامی ارائه میدهد که ضمن رعایت اصول فقهی و شریعت، قابلیت ارتقای شفافیت و تقویت حاکمیت شرکتی را دارا میباشد و میتواند به عنوان راهنمای عملی برای طراحی سیستمهای هوش مصنوعی در بانکها و موسسات مالی اسلامی مورد استفاده قرار گیرد.
کلمات کلیدی : هوش مصنوعی نهادهای مالی اسلامی شفافیت مالی حاکمیت شرکتی تحلیل مضمون نظارت فقهی تصمیمگیری اخلاقمحور