عوامل موثر بر مدلهای مزیت رقابتی با تاکید بر فناوری اطلاعات و ارتباطات و هوش مصنوعی

عوامل موثر بر مدلهای مزیت رقابتی با تاکید بر فناوری اطلاعات و ارتباطات و هوش مصنوعی

علی صادقی گرمارودی1

1) کارشناس ارشد مدیریت

کد IOI مقاله : ABDE-ABHCDE
محل انتشار : ششمین کنفرانس بین المللی تحقیقات پیشرفته در مدیریت و علوم انسانی مونیخ، آلمان(huconf.com)
چکیده :
    در محیط رقابتی و پویای اقتصاد دانش‌بنیان، سازمان‌ها برای حفظ بقا و دستیابی به عملکرد برتر نیازمند ایجاد و تقویت مزیت رقابتی پایدار هستند. در این میان، پیشرفت‌های سریع فناوری اطلاعات و ارتباطات و گسترش کاربردهای هوش مصنوعی، زمینه‌های جدیدی را برای ارتقای قابلیت‌های سازمانی و خلق ارزش فراهم کرده‌اند. با این حال، صرف بهره‌گیری از فناوری‌های پیشرفته لزوماً به ایجاد مزیت رقابتی منجر نمی‌شود و اثربخشی آن‌ها تا حد زیادی به وجود زیرساخت‌های مناسب فناوری اطلاعات و شرایط محیطی کسب‌وکار وابسته است. بر همین اساس، پژوهش حاضر با هدف بررسی عوامل موثر بر مدلهای مزیت رقابتی با تاکید بر فناوری اطلاعات و ارتباطات و هوش مصنوعی انجام شده است. در این پژوهش، هوش مصنوعی به عنوان یکی از فناوری‌های تحول‌آفرین در نظر گرفته می‌شود که با استفاده از قابلیت‌هایی همچون یادگیری ماشین، تحلیل داده‌های بزرگ و پردازش هوشمند اطلاعات، می‌تواند فرآیندهای تصمیم‌گیری، نوآوری، توسعه محصولات و مدیریت ارتباط با مشتریان را بهبود بخشد. با این حال، تحقق مزیت رقابتی ناشی از هوش مصنوعی مستلزم وجود قابلیت‌های فناوری اطلاعات مناسب از جمله زیرساخت‌های دیجیتال، سیستم‌های اطلاعاتی یکپارچه، دسترسی به داده‌های باکیفیت و نیروی انسانی متخصص است.بر مبنای رویکرد مبتنی بر منبع، مزیت رقابتی زمانی شکل می‌گیرد که سازمان‌ها بتوانند منابع و قابلیت‌هایی ارزشمند، کمیاب، دشوار برای تقلید و غیرقابل جایگزین را توسعه دهند. در این چارچوب، هوش مصنوعی و قابلیت‌های فناوری اطلاعات می‌توانند به عنوان منابع استراتژیک سازمان در نظر گرفته شوند که در صورت مدیریت صحیح، زمینه‌ساز بهبود کارایی عملیاتی، افزایش سرعت نوآوری، ارتقای کیفیت تصمیم‌گیری و ارائه خدمات متمایز به مشتریان خواهند شد. همچنین شرایط محیطی و پهنه تجاری سازمان، از جمله شدت رقابت، دسترسی به زیرساخت‌های دیجیتال، سیاست‌های حمایتی دولت و سطح توسعه فناوری در صنعت، می‌توانند نقش مهمی در تقویت یا تضعیف اثرات هوش مصنوعی بر مزیت رقابتی ایفا کنند. از این رو، در این پژوهش تلاش شده است تا رابطه میان هوش مصنوعی، قابلیت‌های فناوری اطلاعات و مزیت رقابتی با در نظر گرفتن نقش عوامل زمینه‌ای مورد بررسی قرار گیرد.یافته‌های نظری نشان می‌دهد که استفاده مؤثر از هوش مصنوعی در سازمان‌ها زمانی می‌تواند منجر به مزیت رقابتی پایدار شود که با توسعه قابلیت‌های فناوری اطلاعات، سرمایه انسانی متخصص، فرهنگ سازمانی نوآورانه و زیرساخت‌های داده‌محور همراه باشد. در چنین شرایطی، سازمان‌ها قادر خواهند بود داده‌های گسترده را به دانش قابل استفاده تبدیل کرده و از آن برای بهبود فرآیندهای تصمیم‌گیری، افزایش بهره‌وری، توسعه محصولات و خدمات نوآورانه و ارتقای تجربه مشتری استفاده کنند. از این رو، توجه همزمان به فناوری‌های هوشمند، زیرساخت‌های فناوری اطلاعات و شرایط محیطی کسب‌وکار می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در افزایش رقابت‌پذیری شرکت‌های دانش‌بنیان ایفا کند. نتایج این پژوهش می‌تواند راهنمایی مفیدی برای مدیران، سیاست‌گذاران و پژوهشگران در جهت بهره‌برداری مؤثر از فناوری‌های نوین برای تقویت مزیت رقابتی سازمان‌ها فراهم سازد.

کلمات کلیدی : مزیت رقابتی هوش مصنوعی فناوری اطلاعات و ارتباطات قابلیت‌های فناوری اطلاعات شرکت‌های دانش‌بنیان