مروری بر عوامل موثر بر خطاهای انسانی در مشاغل پرخطر (مورد مطالعه: پرسنل آتشنشانی سازمان آتشنشانی یزد)
مروری بر عوامل موثر بر خطاهای انسانی در مشاغل پرخطر (مورد مطالعه: پرسنل آتشنشانی سازمان آتشنشانی یزد)
هادی غفاری علی آباد1
1) دانش آموخته کارشناسی ارشد، رشته مهندسی ایمنی، بهداشت و محیط زیست HSE، دانشگاه علم و هنر، یزد، ایران
کد IOI مقاله
:
ABDE-ABHCKK
محل انتشار :
ششمین کنفرانس بین المللی تحقیقات پیشرفته در مدیریت و علوم انسانی مونیخ، آلمان(huconf.com)
چکیده :
سازمان آتشنشانی به عنوان یکی از حیاتیترین نهادهای امدادی، همواره در محیطهای پرخطر و پیشبینیناپذیر فعالیت میکند. در این بستر عملیاتی، وقوع خطای انسانی به دلیل پیامدهای ناگوار جانی و مالی، چالشی اساسی محسوب میشود. پژوهش حاضر با هدف شناسایی، دستهبندی و تحلیل نظاممند عوامل مؤثر بر بروز خطاهای انسانی در میان پرسنل عملیاتی سازمان آتشنشانی یزد انجام شده است. این مطالعه از نوع مروری-تحلیلی با رویکرد کیفی است که به روش تحلیل محتوا انجام گرفت. دادهها از طریق جستجوی نظاممند در پایگاههای اطلاعاتی معتبر داخلی و بینالمللی در بازه زمانی ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ گردآوری شدند. پس از غربالگری منابع، کدهای استخراجشده در قالب مقولههای محوری دستهبندی و سنتز گردیدند. تحلیل محتوای متون نشان داد که عوامل شکلدهنده عملکرد (PSF) و زمینهساز خطا در چهار مقوله اصلی دستهبندی میشوند: عوامل فردی و فیزیولوژیک(مانند ضعف آمادگی جسمانی و خستگی عضلانی)، عوامل شناختی و روانشناختی(مانند افت آگاهی موقعیتی و بارذهنی بالا)، عوامل سازمانی و مدیریتی(مانند نقص آموزش وضعف ارتباطات تیمی)، و عوامل محیطی و اقلیمی(مانند دمای شدید هوا و بافت تاریخی و متراکم شهر یزد). نقص در هر یک از این عوامل میتواند منجر به بروز خطاهای مبتنی بر مهارت، قانون یا دانش در مدل شناختی SRK شود. بنابراین، ارتقای آمادگی جسمانی به عنوان سدی دفاعی در برابر خستگی مفرط و افت کارکرد شناختی عمل میکند. کنترل اثربخش خطاها مستلزم حرکت از فرهنگ سرزنش فردی به سمت رویکرد سیستمی، بهینهسازی ارگونومی تجهیزات متناسب با اقلیم گرم یزد، و استقرار فرهنگ ایمنی عادلانه در سازمان است.
کلمات کلیدی : خطای انسانی آتشنشانی آمادگی جسمانی مدل srk تحلیل محتوا یزد