اثر گذاری ثبات مالی و سقوط سهام بر توانایی مدیر در شرکتهای بورسی اوارق بهادار تهران با تاکید بر جریان نقدی آزاد

اثر گذاری ثبات مالی و سقوط سهام بر توانایی مدیر در شرکتهای بورسی اوارق بهادار تهران با تاکید بر جریان نقدی آزاد

بیتا افندی زاده1

1) دکتری مهندسی مالی

کد IOI مقاله : ABDE-ABHDZB
محل انتشار : ششمین کنفرانس بین المللی تحقیقات پیشرفته در مدیریت و علوم انسانی مونیخ، آلمان(huconf.com)
چکیده :
    این پژوهش با هدف بررسی اثر ثبات مالی و ریسک سقوط قیمت سهام بر قدرت مدیرعامل در شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران، با تأکید بر جریان نقدی آزاد، انجام شده است. تحقیق از نظر هدف کاربردی و از حیث روش، توصیفی– استنباطی و از نوع علی است. برای برآورد الگو از داده‌های پانل ایستا در دوره ۱۳۹۲ تا ۱۴۰۳ و نرم‌افزار EViews استفاده شده است. جامعه آماری شامل شرکت‌های فعال بورسی بود که بر اساس معیارهایی مانند پذیرش پیش از سال ۱۳۹۲، تداوم فعالیت تا پایان ۱۴۰۳، یکسانی سال مالی، قابلیت دسترسی به اطلاعات و حذف شرکت‌های مالی، بانکی، بیمه‌ای، لیزینگ و هلدینگ، در نهایت ۱۱۸ شرکت به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. در این پژوهش، قدرت مدیرعامل به‌عنوان متغیر وابسته در قالب شاخصی مبتنی بر بازده دارایی‌ها تعریف شد و متغیرهای اصلی توضیحی شامل ریسک سقوط قیمت سهام، ثبات مالی، جریان نقدی آزاد و مجموعه‌ای از متغیرهای کنترلی نظیر اندازه شرکت، نسبت ارزش بازار به ارزش دفتری، اهرم مالی، بازده دارایی‌ها، سن شرکت، دوگانگی وظیفه مدیرعامل، تنوع جنسیتی و استقلال هیئت‌مدیره در مدل وارد شدند.یافته‌های آماری توصیفی نشان داد که میانگین و میانه اغلب متغیرها به یکدیگر نزدیک‌اند و این امر بیانگر توزیع نسبتاً مناسب داده‌هاست. همچنین مقادیر پایین انحراف معیار در اکثر متغیرها حاکی از پراکندگی محدود داده‌ها بود. نتایج آزمون ریشه واحد LLC نیز نشان داد که تمامی متغیرهای مدل در سطح پایا هستند، زیرا مقدار احتمال برای همه آن‌ها کمتر از ۰٫۰۵ به دست آمد. افزون بر این، آزمون هم‌انباشتگی Kao وجود رابطه تعادلی بلندمدت بین متغیرهای الگو را تأیید کرد. برای انتخاب روش برآورد، ابتدا آزمون F-Limer انجام شد که نتیجه آن بر مناسب بودن داده‌های پانلی دلالت داشت. سپس آزمون هاسمن نشان داد که الگوی اثرات ثابت برای تخمین مدل مناسب‌تر از اثرات تصادفی است؛ بنابراین، مدل نهایی با استفاده از روش پانل ایستا و اثرات ثابت برآورد شد.نتایج تخمین مدل نشان داد که ریسک سقوط قیمت سهام اثر منفی و معناداری بر قدرت مدیرعامل دارد؛ به این معنا که افزایش احتمال سقوط قیمت سهام، قدرت مدیرعامل را کاهش می‌دهد. این نتیجه با مبانی نظری حاکمیت شرکتی و دیدگاه‌های مرتبط با انباشت اخبار منفی در شرکت سازگار است؛ زیرا در شرایطی که اخبار منفی افشا نمی‌شود و ناگهان به بازار منتقل می‌گردد، اعتماد سهامداران و ذی‌نفعان به مدیریت تضعیف شده و قدرت اجرایی مدیرعامل کاهش می‌یابد. در مقابل، ثبات مالی اثر مثبت و معناداری بر قدرت مدیرعامل داشت؛ بنابراین، هرچه وضعیت مالی شرکت باثبات‌تر باشد، مدیرعامل از جایگاه مستحکم‌تری در تصمیم‌گیری و اعمال نفوذ مدیریتی برخوردار خواهد بود. همچنین جریان نقدی آزاد نیز دارای اثر مثبت و معنادار بر قدرت مدیرعامل بود که نشان می‌دهد دسترسی شرکت به منابع نقدی داخلی، امکان مانور مدیریتی، انعطاف‌پذیری عملیاتی و در نتیجه قدرت بیشتر مدیرعامل را فراهم می‌کند.در میان متغیرهای کنترلی، اندازه شرکت، نسبت ارزش بازار به ارزش دفتری، بازده دارایی‌ها، سن شرکت، تنوع جنسیتی در هیئت‌مدیره و عضویت مدیرعامل در هیئت‌مدیره، همگی اثر مثبت و معناداری بر قدرت مدیرعامل داشتند. در مقابل، اهرم مالی و شاخص DUVOL اثر منفی و معنادار نشان دادند. تنها متغیر استقلال هیئت‌مدیره در این پژوهش معنادار نبود. ضریب تعیین مدل نیز نشان داد که بخش قابل‌قبولی از تغییرات قدرت مدیرعامل توسط متغیرهای توضیحی مدل تبیین می‌شود و معناداری آماره F نیز حاکی از اعتبار کلی الگو بود. به‌طور کلی، نتایج پژوهش نشان می‌دهد که قدرت مدیرعامل در شرکت‌های بورسی نه‌تنها تابع ویژگی‌های درون‌سازمانی و عملکردی شرکت است، بلکه به شدت از وضعیت ثبات مالی، شرایط بازار سهام و ظرفیت نقدینگی شرکت نیز تأثیر می‌پذیرد.بر این اساس می‌توان نتیجه گرفت که ثبات مالی و جریان نقدی آزاد، بستر تقویت قدرت مدیریتی را فراهم می‌کنند، در حالی که ریسک سقوط قیمت سهام عاملی تضعیف‌کننده برای جایگاه مدیرعامل به‌شمار می‌رود. این یافته‌ها برای سهامداران، نهادهای ناظر، تحلیلگران مالی و تدوین‌کنندگان سازوکارهای حاکمیت شرکتی اهمیت دارد؛ زیرا نشان می‌دهد بهبود شفافیت اطلاعاتی، کنترل ریسک سقوط سهام، حفظ ثبات مالی و مدیریت بهینه جریان‌های نقدی می‌تواند به ارتقای کیفیت تصمیم‌گیری مدیریتی و کاهش پیامدهای منفی ناشی از تمرکز یا تضعیف قدرت در شرکت‌ها منجر شود. در مجموع، نتایج این تحقیق با بخش مهمی از پیشینه تجربی موجود همسو بوده و می‌تواند مبنایی برای مطالعات بعدی در حوزه تعامل میان ساختار مالی، ریسک بازار و سازوکارهای حاکمیت شرکتی در شرکت‌های ایرانی باشد.

کلمات کلیدی : ثبات مالی ریسک سقوط قیمت سهام قدرت مدیرعامل جریان نقدی آزاد بورس اوراق بهادار