بررسی تاثیر بهبود شفافیت سیستم بانکی از طریق کیفیت افشای اطلاعات بر شاخص رقابت پذیری بانکی با در نظر گرفتن مطالبات معوق و نقدینگی بانکی
بررسی تاثیر بهبود شفافیت سیستم بانکی از طریق کیفیت افشای اطلاعات بر شاخص رقابت پذیری بانکی با در نظر گرفتن مطالبات معوق و نقدینگی بانکی
بیتا افندی زاده1
1) دکتری مهندسی مالی
کد IOI مقاله
:
ABDE-ABHDZC
محل انتشار :
ششمین کنفرانس بین المللی تحقیقات پیشرفته در مدیریت و علوم انسانی مونیخ، آلمان(huconf.com)
چکیده :
این پژوهش با هدف بررسی تأثیر بهبود شفافیت سیستم بانکی از طریق کیفیت افشای اطلاعات بر شاخص رقابتپذیری بانکی با در نظر گرفتن نقش مطالبات معوق، نرخ بازده دارایی و نقدینگی بانکی انجام شده است. با توجه به اهمیت شفافیت اطلاعاتی در کاهش عدم تقارن اطلاعاتی، بهبود تصمیمگیری سرمایهگذاران، افزایش اعتماد ذینفعان و ارتقای کارایی نظام بانکی، بررسی رابطه میان کیفیت افشای اطلاعات و رقابت بانکی میتواند مبنایی کاربردی برای سیاستگذاران پولی، مدیران بانکی، فعالان بازار سرمایه و سرمایهگذاران فراهم کند. جامعه آماری پژوهش شامل بانکهای منتخب پذیرفتهشده در بورس اوراق بهادار تهران طی دوره زمانی ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۳ است که بر اساس معیارهایی مانند پذیرش در بورس پیش از سال ۱۳۹۰، دسترسی کامل به اطلاعات مالی، یکسان بودن پایان سال مالی و عدم توقف طولانیمدت فعالیت، تعداد ۱۴ بانک خصوصی و بورسی به عنوان نمونه انتخاب شدند. برای سنجش رقابت بانکی از شاخص لرنر استفاده شده و کیفیت افشای اطلاعات نیز بر اساس شاخصهای پیشنهادی بوتوسان اندازهگیری شده است. مدل پژوهش با استفاده از دادههای ترکیبی و روش رگرسیون پانلی برآورد گردید. پیش از تخمین مدل، ویژگیهای آماری متغیرها بررسی شد و سپس مانایی متغیرها با استفاده از آزمون ریشه واحد لوین، لین و چو مورد آزمون قرار گرفت. نتایج نشان داد که تمامی متغیرهای پژوهش در سطح مانا هستند. همچنین آزمون همانباشتگی کائو وجود رابطه تعادلی بلندمدت میان متغیرهای مدل را تأیید کرد. برای انتخاب روش مناسب تخمین، ابتدا آزمون F مقید انجام شد که نتایج آن نشاندهنده برتری مدل دادههای پانلی نسبت به مدل تجمیعی بود. سپس آزمون هاسمن برای انتخاب میان اثرات ثابت و اثرات تصادفی به کار گرفته شد و نتایج، مدل اثرات ثابت را به عنوان الگوی مناسب پژوهش تأیید کرد. یافتههای حاصل از تخمین مدل نشان داد که کیفیت افشای اطلاعات اثر مثبت و معناداری بر رقابت بانکی دارد؛ بهگونهای که افزایش شفافیت اطلاعاتی میتواند با کاهش ابهام، افزایش پاسخگویی، بهبود نظارت بازار و کاهش ریسک ادراکشده، زمینه ارتقای رقابت میان بانکها را فراهم سازد. همچنین مطالبات معوق بانکی اثر منفی و معناداری بر رقابت بانکی دارد که بیانگر آن است که افزایش مطالبات غیرجاری، از طریق تضعیف کیفیت داراییها، افزایش ریسک اعتباری، کاهش توان تسهیلاتدهی و ایجاد محدودیت در منابع بانکها، قدرت رقابت آنها را کاهش میدهد. نتایج همچنین نشان داد نرخ بازده دارایی اثر مثبت و معناداری بر رقابت بانکی دارد؛ زیرا بانکهای سودآورتر از توان بیشتری برای جذب منابع، توسعه خدمات، مدیریت ریسک و حضور مؤثرتر در بازار برخوردارند. افزون بر این، نقدینگی بانکی نیز اثر مثبت و معناداری بر رقابت بانکی داشته است و نشان میدهد بانکهایی که از وضعیت نقدینگی مناسبتری برخوردارند، توان بالاتری در پاسخگویی به تعهدات، اعطای تسهیلات، حفظ اعتماد سپردهگذاران و رقابت با سایر بانکها دارند. در مجموع، نتایج پژوهش بیانگر آن است که ارتقای کیفیت افشای اطلاعات و افزایش شفافیت در نظام بانکی میتواند یکی از ابزارهای مؤثر برای بهبود رقابتپذیری بانکها باشد؛ با این حال، تحقق این هدف نیازمند کنترل مطالبات معوق، مدیریت ریسک نقدینگی، بهبود کیفیت داراییها، تقویت نظارت بانک مرکزی، اصلاح ساختارهای حاکمیت شرکتی و کاهش مداخلات ناکارآمد در نظام بانکی است. بنابراین پیشنهاد میشود سیاستگذاران پولی و نهادهای ناظر با الزام بانکها به افشای دقیق، بهموقع و قابل اتکای اطلاعات مالی و غیرمالی، زمینه کاهش عدم تقارن اطلاعاتی و افزایش انضباط بازار را فراهم کنند. همچنین بانکها باید با بهبود سازوکارهای اعتبارسنجی، مدیریت مطالبات غیرجاری، تقویت سرمایه نظارتی و ارتقای مدیریت نقدینگی، شرایط لازم برای حضور پایدارتر و رقابتیتر در بازار پولی و مالی کشور را ایجاد نمایند.
کلمات کلیدی : شفافیت بانکی کیفیت افشای اطلاعات رقابتپذیری بانکی مطالبات معوق نقدینگی بانکی نرخ بازده دارایی