حفاظت از ایده در حقوق مالکیت فکری علم و فناوری: تحلیل قانون حمایت از مالکیت صنعتی ۱۴۰۳ و ارائه چارچوب عملی برای نظام حقوقی ایران

حفاظت از ایده در حقوق مالکیت فکری علم و فناوری: تحلیل قانون حمایت از مالکیت صنعتی ۱۴۰۳ و ارائه چارچوب عملی برای نظام حقوقی ایران

علی جوان جعفری1 علی یعقوبعلی پور کندلجی2 محمدحسین امانی3

1) دانشجوی دکتری اقتصاد دانشگاه تربیت مدرس
2) دانشجوی دکتری مدیریت سیستم‌ها دانشگاه امام صادق علیه‌السلام
3) دانش‌آموخته معارف اسلامی و حقوق دانشگاه امام صادق علیه‌السلام

کد IOI مقاله : ABDE-ABHHEH
محل انتشار : ششمین کنفرانس بین المللی تحقیقات پیشرفته در مدیریت و علوم انسانی مونیخ، آلمان(huconf.com)
چکیده :
    ایده نقطه آغاز نوآوری است، اما در اغلب نظام‌های حقوقی به‌صورت خام و انتزاعی موضوع یک حق انحصاری مستقل قرار نمی‌گیرد. پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی و بر پایه بررسی اسناد رسمی و منابع علمی اعتبارسنجی‌شده، وضعیت حفاظت از ایده در نظام حقوقی ایران را با تمرکز بر قانون حمایت از مالکیت صنعتی ۱۴۰۳ تحلیل می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد قانون جدید با شناسایی اسرار تجاری، قرارداد التزام به عدم افشا، حمایت نامحدود تا زمان حفظ محرمانگی، رسیدگی غیرعلنی و ضمانت اجرای مدنی و کیفری، بخش مهمی از خلأهای پیشین را کاهش داده است. بااین‌حال، حمایت قانونی همچنان منوط به تبدیل ایده به بیان قابل اثبات، راه‌حل فنی واجد شرایط اختراع یا اطلاعات محرمانه دارای ارزش اقتصادی و برخوردار از تدابیر متعارف حفاظتی است؛ ازاین‌رو صرف طرح یک ایده یا ثبت زمانی آن، حق مالکیت انحصاری ایجاد نمی‌کند. ابهام در معیار تدابیر متعارف، اثبات تقدم و مالکیت در همکاری‌های مشترک، حدود حمایت از ایده‌های علمیِ پیشاتجاری و اجرای حقوق در محیط دیجیتال از چالش‌های باقی‌مانده است. پژوهش در پایان، چارچوبی مرحله‌ای شامل مستندسازی، طبقه‌بندی محرمانگی، کنترل دسترسی، قراردادهای دقیق، ارزیابی ثبت اختراع و استفاده احتیاطی از زمان‌مهر دیجیتال را پیشنهاد می‌کند.

کلمات کلیدی : ایده مالکیت فکری اسرار تجاری قانون حمایت از مالکیت صنعتی ۱۴۰۳ قرارداد محرمانگی ثبت اختراع