از روایت تا عاملیت بدنی؛ طراحی و ارزیابی اثربخشی مداخله هنر درمانی و تئاتر خلاق مبتنی بر المر بر جرات مندی در بیان مرزهای شخصی و خود مختاری بدنی کودکان ۵ تا ۷ سال
از روایت تا عاملیت بدنی؛ طراحی و ارزیابی اثربخشی مداخله هنر درمانی و تئاتر خلاق مبتنی بر المر بر جرات مندی در بیان مرزهای شخصی و خود مختاری بدنی کودکان ۵ تا ۷ سال
سحر صنیعی1
1) هنر درمانگر، استاد یار، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم تحقیقات، ایران
کد IOI مقاله
:
ABDE-ABKGCE
محل انتشار :
ششمین کنفرانس بین المللی تحقیقات پیشرفته در مدیریت و علوم انسانی مونیخ، آلمان(huconf.com)
چکیده :
خود مختاری بدنی و توانایی کودک در تشخیص، بیان و صیانت از مرزهای شخصی، از مولفه های بنیادین رشد سالم اجتماعی ـ هیجانی و از ابعاد اساسی آموزش متناسب با سن درباره بدن و روابط بین فردی در سال های نخست کودکی به شمار می رود. با وجود گسترش توجه پژوهش های معاصر به آموزش حریم بدنی، بخش قابل توجهی از مداخلات موجود همچنان بر انتقال مستقیم اطلاعات، آموزش کلامی قواعد ایمنی و راهبرد های بزرگسال محور استوار است و کمتر به فرایند های بدن مند، روایی و خلاقی می پردازد که کودک از طریق آنها مفهوم «بدن من» و «حق انتخاب من» را درونی می کند. پژوهش حاضر با هدف طراحی و ارزیابی اثر بخشی یک مداخله یکپارچه هنر درمانی، تئاتر خلاق مبتنی بر شخصیت روایی المر بر عاملیت بدنی، جرات مندی در بیان مرزهای شخصی و خود مختاری بدنی کودکان ۵ تا ۷ سال تدوین شده است. چارچوب مداخله بر تلفیق نظریه ی عاملیت کودک، رویکرد های بدن مند به رشد، یادگیری اجتماعی-هیجانی، هنر درمانی و تئاتر خلاق استوار است و از داستان گویی، نقاشی و بازنمایی بدن، نقشه برداری بدنی، نقش آفرینی، موسیقی، بازی موقعیتی و تمرین های کلامی برای تبدیل مفهوم انتزاعی مرز شخصی به تجربه ای قابل مشاهده، اجرا و باز اندیشی بهره می برد. در این رویکرد، کودک نه دریافت کننده منفعل پیام های ایمنی، بلکه کنشگری فعال در فرایند ساخت معنا درباره بدن، انتخاب و رابطه تلقی می گردد. پژوهش با طرح نیمه آزمایشی پیش آزمون ـ پس آزمون با گروه کنترل و مرحله پیگیری انجام خواهد شد و افزون بر شاخص های کمی، از تکالیف عملکردی و تحلیل کیفی تولیدات هنری و روایت های کودک برای بررسی تغییرات فرایندی استفاده خواهد شد. انتظار می رود مداخله پیشنهادی از رهگذر افزایش شناخت بدن مند، فرصت تمرین انتخاب و «نه» گفتن، بازنمایی نمادین مرزها و تجربه نقش های اجتماعی، به ارتقای عاملیت بدنی و جرات مندی در بیان مرزهای شخصی بینجامد. نوآوری مطالعه در تبدیل ادبیات کودک به یک پروتکل هنر درمانی ـ نمایشی ساختارمند و قابل ارزیابی و نیز در پیوند دادن سنجش خود مختاری بدنی با عملکرد واقعی کودک، به جای اتکای صرف بر گزارش بزرگسالان، نهفته است.
کلمات کلیدی : هنر درمانی تئاتر خلاق المر عاملیت بدنی خود مختاری بدنی مرزهای شخصی جرات مندی کودکان پیش دبستانی