چارچوبی یکپارچه برای مدیریت ریسک و ارتقای تاب‌آوری شهری در برابر مخاطرات مرکب با تأکید بر حکمرانی چند سطحی ، زیرساخت‌های حیاتی و مشارکت اجتماعی

رضا ایزدپناه بهزادی¹

1) جناب آقای مهندس

کد IOI مقاله : ABEB-ACABKZ
محل انتشار : چهارمین کنفرانس بین المللی پیشرفت های اخیر در مهندسی، نوآوری و تکنولوژی - بلژیک(eitconf.com)
چکیده :
    چکیده ؛ شهرهای معاصر با مجموعه‌ای از مخاطرات طبیعی، فناورانه، اقلیمی و اجتماعی روبه‌رو هستند که پیامدهای آن‌ها غالباً مستقل از یکدیگر نیست. اختلال در یک زیرساخت حیاتی می‌تواند عملکرد خدمات دیگر را مختل کند و زنجیره‌ای از پیامدهای اقتصادی، اجتماعی و کالبدی به وجود آورد. در چنین شرایطی، رویکردهای بخشی و واکنشی در مدیریت بحران برای شناخت وابستگی‌های متقابل و کاهش آسیب‌پذیری شهری کفایت نمی‌کنند. هدف این مقاله، تبیین چارچوبی مفهومی و کاربردی برای پیوند دادن مدیریت ریسک، تاب‌آوری شهری و حکمرانی یکپارچه در برابر مخاطرات مرکب است. پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی و بر پایه مرور هدفمند ادبیات علمی و اسناد معتبر بین‌المللی انجام شده است. چارچوب پیشنهادی پنج مؤلفه به‌هم‌پیوسته را در بر می‌گیرد: شناخت چندمخاطره‌ای ریسک، حکمرانی و هماهنگی نهادی، حفاظت از زیرساخت‌های حیاتی، مشارکت معنادار جامعه و یادگیری و بهبود مستمر. تحلیل منابع نشان می‌دهد تاب‌آوری شهری را نمی‌توان صرفاً به استحکام فیزیکی سازه‌ها یا آمادگی سازمان‌های امدادی فروکاست؛ بلکه این مفهوم به ظرفیت شهر برای پیش‌بینی، جذب، سازگاری، بازیابی و اصلاح مسیر توسعه پس از اختلال اشاره دارد. بر همین اساس، مقاله الگوی اجرایی مرحله‌ای پیشنهاد می‌کند که از تشکیل سازوکار هماهنگی محلی و تهیه نمایه ریسک آغاز می‌شود و با اولویت‌بندی اقدامات، تعیین شاخص‌های پایش و بازنگری دوره‌ای ادامه می‌یابد. مقاله داده میدانی جدید تولید نمی‌کند و چارچوب پیشنهادی نیازمند آزمون در شهرها و بافت‌های متفاوت است. ارزش کاربردی آن، ارائه زبان مشترک و مسیر عملی برای هم‌راستا کردن تصمیم‌های برنامه‌ریزی شهری، مدیریت بحران و سرمایه‌گذاری در زیرساخت است.

کلمات کلیدی : واژگان کلیدی مدیریت ریسک شهری تاب‌آوری شهری مخاطرات مرکب حکمرانی چند سطحی زیرساخت‌های حیاتی مشارکت اجتماعی