کاربردهای هوش مصنوعی در آموزش و پرورش: مروری نظام‌مند بر تحولات، چالش‌ها و چشم‌اندازهای آینده

کاربردهای هوش مصنوعی در آموزش و پرورش: مروری نظام‌مند بر تحولات، چالش‌ها و چشم‌اندازهای آینده

فرزاد رستمی1

1) دانشجوی دکتری مدیریت آموزشی، ایران، کردستان، دانشگاه کردستان

کد IOI مقاله : ABEE-ABBKAK
محل انتشار : اولین کنفرانس ملی کاربرد هوش مصنوعی در روان شناسی و آموزش ویژه(mpsy.ir)
چکیده :
    تحولات سریع فناوری، به‌ویژه در حوزه هوش مصنوعی (AI)، بسترهای نوینی را برای تحول در نظام‌های آموزشی فراهم آورده است. هدف این مقاله، بررسی کاربردهای هوش مصنوعی در آموزش و پرورش با رویکرد کتابخانه‌ای و مروری نظام‌مند بر منابع علمی است. از طریق تحلیل منابع علمی معتبر فارسی و لاتین منتشرشده بین سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵، مهم‌ترین حوزه‌های کاربرد هوش مصنوعی در آموزش شامل آموزش تطبیقی، تحلیل یادگیری، سیستم‌های آموزش هوشمند، چت‌بات‌های آموزشی، و یادگیری شخصی‌سازی‌شده شناسایی شده‌اند. همچنین چالش‌هایی چون ملاحظات اخلاقی، امنیت داده‌ها، سوگیری الگوریتمی و نابرابری دسترسی به فناوری مورد بررسی قرار گرفته‌اند. در این مقاله با بهره‌گیری از بیش از ۲۰ منبع علمی از پایگاه‌هایی چون Scopus، Springer، ERIC و SID، تلاش شده تا تصویری جامع و تحلیلی از وضعیت موجود، خلأهای پژوهشی و روندهای آینده ارائه شود. یافته‌ها نشان می‌دهند که هوش مصنوعی می‌تواند نه‌تنها ابزار کمکی، بلکه عاملی تحول‌آفرین در ساختار، محتوای درسی و نقش معلمان باشد. مقاله حاضر می‌تواند برای سیاست‌گذاران آموزشی، معلمان، طراحان سیستم‌های یادگیری و پژوهشگران حوزه آموزش مفید واقع شود.

کلمات کلیدی : هوش مصنوعی آموزش و پرورش آموزش هوشمند تحلیل یادگیری شخصی‌سازی یادگیری