فرونشست زمین در استان خراسان جنوبی و راهکارهای مقابله با آن: آبخیزداری و آبخوانداری درحفاظت و بهبود منابع آب و خاک و توسعه پایدار
فرونشست زمین در استان خراسان جنوبی و راهکارهای مقابله با آن: آبخیزداری و آبخوانداری درحفاظت و بهبود منابع آب و خاک و توسعه پایدار
فرهود گل محمدي1
1) استاد یار رشته ترویج و آموزش کشاورزی، گروه کشاورزی، واحد بیرجند، دانشگاه آزاد اسلامی، بیرجند، ایران
کد IOI مقاله
:
ABFF-ABDCDA
محل انتشار :
نهمین کنگره بین المللی توسعه کشاورزی، منابع طبیعی، محیط زیست و گردشگری ایران(9icsda.ir)
چکیده :
برداشت بی رویه از آبهای زیرزمینی در کشور به منظور جبران کسری آب شرب، کشاورزی و صنعت، باعث شکل گیری و تشدید پدیده فرونشست بویژه در سالهای اخیر شده است. با این وجود، این پدیده از جنبه های مختلف از جمله تدقیق اندازه گیری نرخ فرونشست، تصویب و اجرای قوانین کارآمد جهت کاهش نرخ فرونشست و نهایتاً ارائه دستورالعملهای طراحی و راهکارهای اجرایی بهسازی، نیازمند مطالعات جامع، فرادستگاهی و ملی خواهد بود. فرونشست زمین یک خطر زمین شناسی است که منجر به کاهش ارتفاع سطح زمین به صورت آرام و یا ناگهانی میشود و خطر همیشگی برای امنیت و سلامت زیرساخت ها مانند راه آهن، خطوط انتقال نیرو و راه های ارتباطی است. از آنجا که فاکتورهای مؤثر بر فرونشست زمین بسیار پیچیده هستند، سطح اثر و میزان توسعه این پدیده در زمان و مکان متغیر است. فرونشست در بیش از 333 دشت در ایران اتفاق افتاده است. ایران از کشورهایی است که در معرض وقوع بلایا و مخاطرات طبیعی مثل سیل، گردوغبار، فرونشست زمین و غیره قرار دارد و طبق بررسی ها، وقوع بلایا و مخاطرات طبیعی و تشدید آنها تا حدود زیادی ارتباطی تنگاتنگ با مدیریت آب در حوزه های آبخیز دارد. بررسی منابع حکایت از این واقعیت دارد که مخاطراتی نظیر طوفان های گردوغبار، فرونشست زمین، سیل و زمین لغزش ها دارای رشد قابل توجهی در دو دهه اخیر بوده که عدم توجه به نقش مدیریت جامع حوزه آبخیز ، عدم مدیریت آب در حوزه ها و عدم رعایت حقابه ها نقش اساسی در وقوع آنها داشته است. در این راستا نویسنده در این مقاله به بررسی ابعاد گوناگون آبخیزداری و آبخوانداری به عنوان راهکارهای بنیادین و مناسب در مقابله با فرونشست زمین و حفاظت و بهبود منابع آب و خاک و توسعه پایدار در استان خراسان جنوبی می پردازد. روش اصلي در گردآوری و تحلیل داده ها در اين پژوهش مشاركت و مراجعات و مشاهدات حضوری و مستقيم نويسنده اين مقاله در شهرستان ها و روستاهای استان خراسان جنوبی در سه دهه گذشته می باشد. كه همراه با عكس هاي پژوهشگر درحین تحقیق میدانی در موضوع پژوهش مي باشدکه از آنها نیز عکس های میدانی گرفته شده است که در این تحقیق مورد استفاده قرار می گیرند.
کلمات کلیدی : فرونشست زمین آبخیزداری و آبخوانداری حفاظت و بهبود منابع آب و خاک توسعه پایدار راهکار استان خراسان جنوبی