مدیریت پایدار منابع طبیعی با تاکید بر اثرات متقابل تغییرات اقلیمی و فناوری های نوین زیست محیطی (مطالعه موردی : کلانشهر تهران)

مدیریت پایدار منابع طبیعی با تاکید بر اثرات متقابل تغییرات اقلیمی و فناوری های نوین زیست محیطی (مطالعه موردی : کلانشهر تهران)

محمود فلاحی ممان1

1) فارغ التحصیل کارشناسی ارشد ،رشته مدیریت اجرایی گرایش استراتژیک، واحد تهران مرکزی ،دانشگاه آزاد اسلامی،ایران

کد IOI مقاله : ABFF-ABDDBB
محل انتشار : نهمین کنگره بین المللی توسعه کشاورزی، منابع طبیعی، محیط زیست و گردشگری ایران(9icsda.ir)
چکیده :
    شهر تهران، به عنوان یک کلانشهر پرجمعیت در اقلیم خشک و نیمه‌خشک، با چالش‌های فزاینده‌ای ناشی از تغییرات اقلیمی دست و پنجه نرم می‌کند. این پژوهش با هدف تحلیل آسیب‌پذیری منابع حیاتی شهر (آب و هوا) در برابر پیامدهای اقلیمی، اولویت‌بندی فناوری‌های نوین زیست‌محیطی کارآمد، شناسایی موانع حکمرانی و مالی-اقتصادی، تدوین چارچوبی عملیاتی برای تلفیق پایدار فناوری‌ها، و ارزیابی نقش عوامل اجتماعی در مدیریت منابع، به بررسی این معضل پرداخته است. پژوهش با اتخاذ یک رویکرد ترکیبی توالی اکتشافی-توسعه‌ای صورت گرفت. داده‌های کمی شامل داده‌های اقلیمی و منابع از طریق مدل‌سازی و GIS تحلیل شدند. داده‌های کیفی از طریق مصاحبه‌های عمیق با خبرگان، گروه‌های کانونی و تحلیل اسناد گردآوری شد. برای توسعه چارچوب عملیاتی نیز از روش پژوهش مبتنی بر طراحی و فرآیند دلفی بهره گرفته شد. یافته‌ها نشان داد که تهران با آسیب‌پذیری بالایی در برابر افزایش دما و کاهش بارش‌ها روبروست که منجر به تشدید بحران آب و آلودگی هوا می‌شود؛ مناطق جنوبی شهر بیشترین آسیب‌پذیری را دارند. فناوری‌های هوشمند مدیریت آب و زیرساخت‌های سبز شهری، بالاترین پتانسیل را برای سازگاری و کاهش آسیب‌پذیری نشان دادند. با این حال، چالش‌های عمده‌ای نظیر فقدان نهاد هماهنگ‌کننده جامع، نبود مکانیزم‌های مالی پایدار و ضعف قوانین، مانع از پیاده‌سازی مؤثر این فناوری‌هاست. پژوهش، یک چارچوب عملیاتی مدیریت هوشمند منابع شهری تهران را تدوین و اعتبارسنجی کرد که بر یکپارچگی داده‌ها و حکمرانی انطباقی تأکید دارد. همچنین، آگاهی عمومی در مورد مسائل محیط زیستی متوسط اما تمایل به مشارکت بالا ارزیابی شد که نشان‌دهنده اهمیت آموزش و توانمندسازی ذینفعان است. این پژوهش راهکارهایی عملیاتی شامل ایجاد یک شورای عالی هماهنگ‌کننده، توسعه صندوق سبز شهری و مشوق‌های مالی، پیاده‌سازی فازبندی شده فناوری‌های اولویت‌بندی شده، و تقویت برنامه‌های آموزش عمومی و مشارکت شهروندان را برای دستیابی به مدیریت پایدار منابع و افزایش تاب‌آوری تهران در برابر تغییرات اقلیمی ارائه می‌دهد. این راهکارها می‌تواند مبنایی برای سیاست‌گذاری‌های آینده شهری قرار گیرد.

کلمات کلیدی : مدیریت پایدار منابع طبیعی تغییرات اقلیمی فناوری‌های نوین زیست‌محیطی تاب‌آوری شهری حکمرانی شهر تهران