نقش فضای سبز شهری در کاهش آلودگی هوا در شهرهای پرتراکم امروزی

نقش فضای سبز شهری در کاهش آلودگی هوا در شهرهای پرتراکم امروزی

احمد آزادی سمرغاوه1 علی خبیری2 حدیث جوکار3 محسن بوستانی4 علی آقایی5

1) کارشناس سازمان پارکها و فضای سبز مشهد
2) کارشناس سازمان پارکها و فضای سبز مشهد
3) کارشناس سازمان پارکها و فضای سبز مشهد
4) کارشناس فضای سبز منطقه 10 شهرداری مشهد
5) کارشناس سازمان پارکها و فضای سبز مشهد

کد IOI مقاله : ABFF-ABDEAZ
محل انتشار : نهمین کنگره بین المللی توسعه کشاورزی، منابع طبیعی، محیط زیست و گردشگری ایران(9icsda.ir)
چکیده :
    آلودگی هوای شهری چالشی حیاتی برای محیط‌زیست و سلامت عمومی است که با سرعت بالای شهرنشینی در جهان تشدید شده است. این مرور، تحقیقات موجود درباره نقش فضاهای سبز شهری در کاهش آلودگی هوا و افزایش تاب‌آوری شهری را ترکیب می‌کند. یافته‌های کلیدی نشان می‌دهند که فضاهای سبز شهری شامل پارک‌ها، درختان خیابانی، بام‌های سبز و جنگل‌های شهری آلاینده‌هایی مانند ذرات معلق، دی‌اکسید نیتروژن و اُزُن را از طریق جذب مستقیم، تنظیم دما و کاهش انتشار کنترل می‌کنند. با این حال، اثربخشی آن‌ها به طراحی استراتژیک، انتخاب گونه‌های گیاهی و ادغام با زیرساخت‌های شهری بستگی دارد. به‌طور ویژه، گونه‌های مقاوم به آلودگی با ویژگی‌های ریخت‌شناسی خاص (مانند درختان برگ پهن مانند چنار جذب ذرات را به‌حداکثر می‌رسانند، در حالی که قرارگیری نامناسب (مانند تاج‌های متراکم در مسیر‌های خیابانی) می‌تواند آلودگی محلی را تشدید کند. این تحلیل همچنین منابع سیستماتیک آلودگی (حمل‌ونقل، صنعت، ساخت‌وساز) و موانع اجتماعی-اکولوژیک اجرای فضای سبز شهری مانند محدودیت‌های زمینی و دسترسی ناعادلانه را برجسته می‌کند. مطالعات موردی از مناطق بسیار آلوده (مانند جنوب آسیا) ضرورت راه‌حل‌های متناسب با بافت محلی را تأکید می‌کنند. نتیجه‌گیری می‌شود که مدیریت مؤثر کیفیت هوای شهری مستلزم رویکردی چندوجهی است: اولویت‌دهی به زیرساخت‌های سبز مبتنی بر علم، به‌کارگیری فناوری‌های کاهنده انتشار و اجرای سیاست‌های هماهنگ که اهداف محیط‌زیستی را با عدالت سلامت عمومی پیوند می‌دهد.

کلمات کلیدی : آلودگی هوا شهرنشینی فضای سبز شهری تاب آوری شهری زیرساخت سبز