بیوتکنولوژی پس از برداشت، راهبردها و چالش‌ها

بیوتکنولوژی پس از برداشت، راهبردها و چالش‌ها

مرضیه ربانی1

1) دانشجوی دکتری علوم و مهندسي باغباني گرايش اصلاح و بيوتکنولوژي گياهان باغبانی دانشگاه شیراز، ایران

کد IOI مقاله : ABFF-ABDFAF
محل انتشار : نهمین کنگره بین المللی توسعه کشاورزی، منابع طبیعی، محیط زیست و گردشگری ایران(9icsda.ir)
چکیده :
    تلفات پس از برداشت محصولات باغی چالشی جدی برای امنیت غذایی جهانی محسوب می‌شود که بسته به نوع محصول و منطقه، بین ۳۰ تا ۵۰ درصد برآورد می‌شود. روش‌های سنتی نگهداری پس از برداشت مانند سردخانه‌ها و تیمارهای شیمیایی با محدودیت‌هایی از جمله هزینه‌های انرژی بالا، باقیمانده‌های شیمیایی و نگرانی‌های زیست‌محیطی مواجه هستند. بیوتکنولوژی به عنوان یک راهکار تحول‌آفرین با بهره‌گیری از مهندسی ژنتیک، کنترل بیولوژیک میکروبی، تیمارهای آنزیمی و فناوری نانو ظهور کرده است و امکان مدیریت دقیق فرآیندهای کلیدی مانند رسیدگی، تنفس، قهوه‌ای‌شدن آنزیمی، رشد میکروبی و حتی آسیب‌های ناشی از سرما را فراهم می‌کند. این مقاله مروری ابتدا بنیان‌های علمی کنترل رسیدگی و پیرشدگی، سازوکارهای قهوه‌ای‌شدن و تعامل میزبان–پاتوژن تشریح کرده و سپس پیشرفت‌های اخیر در کاربردهای بیوتکنولوژی برای افزایش ماندگاری، حفظ کیفیت و کاهش تلفات پس از برداشت میوه‌ها، سبزیجات و محصولات زینتی را بررسی می‌کند. نوآوری این مقاله در ترکیب نگاه فیزیولوژیک با طراحی فناورانه و مدیریت زنجیره سرد و تأکید بر هم‌افزایی میان مهندسی ژنوم، کنترل زیستی، بسته‌بندی‌های پیشرفته و حسگرهای متصل است؛ رویکردی که می‌تواند نقشه راه عملی برای کاهش ضایعات، حفظ ارزش تغذیه‌ای و ارتقای رقابت‌پذیری صادراتی فراهم سازد.

کلمات کلیدی : بیوتکنولوژی پس از برداشت باغبانی ماندگاری بسته‌بندی فعال بیوسنسورها کنترل زیستی