تحول بخش کشاورزی ایران با الهام از نوآوری‌های هلند: یک چارچوب راهبردی برای امنیت آب، انرژی و خاک

تحول بخش کشاورزی ایران با الهام از نوآوری‌های هلند: یک چارچوب راهبردی برای امنیت آب، انرژی و خاک

امین اکبری مجد1 علی رسول‌زاده2

1) دانشجوی دکترای آبیاری و زهکشی، گروه علوم و مهندسی آب دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
2) استاد گروه مهندسی آب دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

کد IOI مقاله : ABFF-ABDFEK
محل انتشار : نهمین کنگره بین المللی توسعه کشاورزی، منابع طبیعی، محیط زیست و گردشگری ایران(9icsda.ir)
چکیده :
    کشاورزی در ایران نقشی حیاتی در برقراری امنیت غذایی و معیشت میلیون‌ها نفر دارد، این صنعت با چالش‌های پیچیده‌ای در حوزه پایداری مواجه است. استفاده این بخش از حدود ۹۰ درصد منابع آب شیرین کشور، همراه با راندمان پایین، فرسایش یا آلودگی خاک قابل توجه و وابستگی تکنولوژی سنتی به سوخت‌های فسیلی، تهدیدی جدی برای پایداری آینده آن است. این مسائل به هم پیوسته نیازمند تغییر رویکردهای مبتنی بر منابع به رویکردهای مبتنی بر دانش و نوآوری هستند. این تحقیق از روش تحلیلی-مقایسه‌ای برای بررسی سیستم نوآوری کشاورزی هلند، که یک مدل موفقیت‌آمیز شناخته شده است، استفاده می‌کند تا بینش‌های عملی برای ایران به دست آورد. با وجود منابع محدود، هلند با بهره‌گیری از مثلث طلایی همکاری بین دولت، دانشگاه‌ها و کشاورزان، به دومین صادرکننده بزرگ محصولات کشاورزی در جهان تبدیل شده است. این مطالعه چالش‌های مستمر ایران را تجزیه و تحلیل می‌کند و عوامل موفقیت مدل هلندی - مانند کشاورزی دقیق، مدیریت منابع یکپارچه و گلخانه‌های پیشرفته - را بررسی می‌کند و با انجام تجزیه و تحلیل شکاف، قابلیت انتقال فناوری‌های کلیدی و ساختارهای نهادی را ارزیابی می‌کند. یک چارچوب استراتژیک سه مرحله‌ای (بنیاد، توسعه و تحول) برای اجرای کشاورزی هوشمند و پایدار در ایران پیشنهاد شده است. این چارچوب بر اصلاحات بنیادی، توسعه زیرساخت‌های فناوری، گسترش خدمات ترویجی مبتنی بر دانش و به‌کارگیری پروژه‌های آزمایشی تأکید می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهند که اجرای مدل هلندی با تطبیق دقیق، هم امکان‌پذیر و هم برای حفاظت از امنیت غذایی و محیط زیستی ایران در قرن بیست و یکم ضروری است.

کلمات کلیدی : کشاورزی پایدار امنیت آبی نظام نوآوری کشاورزی (ais) کشاورزی هوشمند