بررسی سیاست‌های کیفری جرائم زیست‌محیطی: از نظریه تا اجرا

بررسی سیاست‌های کیفری جرائم زیست‌محیطی: از نظریه تا اجرا

عاطفه علیرضائی بجستانی1 راضیه کفیل2 احمد آزادی سمرغاوه3 حسین خانی4 مریم فریدی5

1) کارشناس سازمان پارکها و فضای سبز مشهد
2) کارشناس سازمان پارکها و فضای سبز مشهد
3) کارشناس سازمان پارکها و فضای سبز مشهد
4) کارشناس سازمان پارکها و فضای سبز مشهد
5) کارشناس سازمان پارکها و فضای سبز مشهد

کد IOI مقاله : ABFF-ABDGAZ
محل انتشار : نهمین کنگره بین المللی توسعه کشاورزی، منابع طبیعی، محیط زیست و گردشگری ایران(9icsda.ir)
چکیده :
    این مقاله مروری با هدف واکاوی یافته‌های پژوهشی در حوزه سیاست‌گذاری کیفری جرائم زیست‌محیطی و با تمرکز بر چالش‌های تقنینی، اجرایی و قضایی تدوین شده است. با بررسی مطالعات منتخب هسته‌های اصلی شامل ناکارآمدی قوانین پراکنده، عدم تناسب مجازات‌ها، خلأهای اجرایی و لزوم اتخاذ رویکردهای تلفیقی (کیفری-غیرکیفری) استخراج شد. یافته‌ها حاکی از آن است که سیاست‌های کیفری موجود در سطح ملی (مانند ایران و اندونزی) و بین‌المللی، علیرغم وجود مبانی نظری غنی (از جمله بازدارندگی، کنترل اجتماعی و عدالت ترمیمی) و پشتوانه‌های فقهی و فلسفی، در عمل با موانع جدی از جمله فشارهای اقتصادی، محدودیت‌های تخصصی و تعارض قوانین مواجه هستند. نوآوری‌های پیشنهادی در این مطالعات، حول محور تدوین قوانین جامع، جرم‌انگاری افتراقی، تأسیس نهادهای تخصصی (مانند دادگاه‌های محیط زیست)، تلفیق مجازات‌های رسمی با سازوکارهای عدالت ترمیمی و عرفی، و تقویت فرهنگ‌سازی زیست‌محیطی متمرکز است. این مرور نظام‌مند، تصویری روشن از ضرورت تحول اساسی در پارادایم حاکم بر حقوق کیفری محیط زیست ارائه می‌دهد.

کلمات کلیدی : جرائم زیست‌محیطی سیاست کیفری عدالت ترمیمی جرم‌شناسی سبز اکوساید دادگاه تخصصی