نسخه سبز؛ فضای سبز شهری یک مداخله نوین برای پیشگیری و مدیریت بیماریهای قلبی-عروقی

نسخه سبز؛ فضای سبز شهری یک مداخله نوین برای پیشگیری و مدیریت بیماریهای قلبی-عروقی

مریم فریدی1 احمد آزادی سمرغاوه2 عاطفه علیرضائی بجستانی3 راضیه کفیل4 حسین خانی5

1) کارشناس سازمان پارکها و فضای سبز مشهد
2) کارشناس سازمان پارکها و فضای سبز مشهد
3) کارشناس سازمان پارکها و فضای سبز مشهد
4) کارشناس سازمان پارکها و فضای سبز مشهد
5) کارشناس سازمان پارکها و فضای سبز مشهد

کد IOI مقاله : ABFF-ABDGZF
محل انتشار : نهمین کنگره بین المللی توسعه کشاورزی، منابع طبیعی، محیط زیست و گردشگری ایران(9icsda.ir)
چکیده :
    گسترش شهرنشینی و تغییر سبک زندگی، بیماری‌های قلبی-عروقی را به یکی از چالش‌های جدی نظام سلامت جهانی بدل کرده است. در این میان، نقش عوامل محیطی و به‌ویژه فضای سبز شهری به‌عنوان یکی از تعیین‌کننده‌های اجتماعی سلامت بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است. مقاله مروری حاضر با بررسی مطالعات معتبر نشان می‌دهد که فضای سبز شهری نه‌تنها عنصر زیبایی‌شناختی، بلکه زیرساختی حیاتی برای ارتقای سلامت عمومی، به‌ویژه سلامت قلبی-عروقی است. نتایج مطالعات طولی در کشورهای مختلف از جمله کره جنوبی، استرالیا و ایالات متحده حاکی از آن است که زندگی در مجاورت فضاهای سبزتر با کاهش خطر بروز و مرگ ناشی از بیماری‌های قلبی-عروقی، از جمله بیماری عروق کرونر، سکته قلبی و نارسایی قلبی، همراه است؛ این رابطه حتی پس از کنترل متغیرهایی مانند سن، جنس، وضعیت اقتصادی و سلامت اولیه نیز پایدار می‌ماند. پژوهش‌های جدید علاوه بر کمیت، بر کیفیت فضاهای سبز نیز تأکید دارند. عواملی چون پیوستگی، دسترسی، امنیت و کارکرد اجتماعی فضاهای سبز تأثیری تعیین‌کننده بر سلامت دارند. برای مثال، پارک‌هایی که امکان فعالیت بدنی و تعامل اجتماعی را فراهم می‌کنند، اثر حفاظتی بیشتری نسبت به فضاهای سبز فاقد چنین ویژگی‌هایی دارند. مکانیسم‌های مؤثر شامل کاهش آلودگی هوا و صدا، افزایش فعالیت بدنی، کاهش استرس و بهبود سلامت روان، و تقویت انسجام اجتماعی است. این عوامل در کنار هم زنجیره‌ای از اثرات مثبت بر سلامت قلب ایجاد می‌کنند. همچنین، توزیع ناعادلانه فضای سبز میان گروه‌های اجتماعی مختلف سبب شده است که افراد کم‌درآمد و سالمندان، که دسترسی کمتری دارند، در عین حال بیشترین سود بالقوه را از آن ببرند. این امر اهمیت عدالت محیطی و لزوم سرمایه‌گذاری در فضاهای سبز مناطق محروم را نشان می‌دهد. در نهایت، ارتقای کمی و کیفی فضاهای سبز شهری راهبردی مؤثر، کم‌هزینه و چندبعدی برای پیشگیری و کنترل بیماری‌های قلبی-عروقی است و تحقق آن نیازمند همکاری میان نهادهای شهری، متخصصان سلامت و مشارکت جامعه برای سرمایه‌گذاری در «سرمایه طبیعی» شهرهاست.

کلمات کلیدی : فضای سبز شهری بیماری‌های قلبی عروقی اپیدمیولوژی سلامت جمعیت برنامه‌ریزی شهری