راهبردهای نوین در تولید گوشت آنالوگ: مروری بر فناوریها و روشهای ساختاردهی

راهبردهای نوین در تولید گوشت آنالوگ: مروری بر فناوریها و روشهای ساختاردهی

بیتا پورابوالقاسم1 شبنم دهقانی2 ماندانا طایفه3

1) دانشجوی دکتری تخصصی، گروه علوم و مهندسی صنایع غذایی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز، ایران
2) دانشجوی دکتری تخصصی، گروه علوم و مهندسی صنایع غذایی، دانشگاه آزاد واحد علوم پزشکی تهران، تهران، ایران
3) استادیار گروه علوم و مهندسی صنایع غذایی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد لاهیجان، لاهیجان، ایران،

کد IOI مقاله : ABFF-ABDHAA
محل انتشار : نهمین کنگره بین المللی توسعه کشاورزی، منابع طبیعی، محیط زیست و گردشگری ایران(9icsda.ir)
چکیده :
    در سال‌های اخیر تمایل جهانی مصرف‌کنندگان به استفاده از محصولات مغذی، سالم و دوستدار محیط‌زیست موجب افزایش قابل‌توجه تقاضا برای گوشت‌های آنالوگ مبتنی بر منابع گیاهی (PBMA) شده است. نگرانی از پیامدهای منفی تولید گوشت سنتی بر سلامت انسان، رفاه حیوانات و محیط‌زیست سبب شده است که محصولات مشابه گوشت به‌عنوان گزینه‌ای پایدار و سالم در رژیم غذایی مطرح شوند. این محصولات با هدف تقلید ویژگی‌های حسی، ساختاری و تغذیه‌ای گوشت واقعی توسعه می‌یابند و جایگزین مناسبی برای گوشت‌های حیوانی محسوب می‌شوند .هدف این پژوهش، بررسی فناوری‌ها و راهبردهای نوین در تولید PBMA و تحلیل اثرات فرایندی آن‌ها بر ویژگی‌های ساختاری و تکنوفانکشنال محصول است. این مطالعه به‌صورت مروری انجام شد و منابع معتبر علمی در زمینه فناوری‌های ساختاردهی پروتئین شامل دو رویکرد «پایین‌به‌بالا» و «بالا‌به‌پایین» تجزیه‌وتحلیل گردید. در رویکرد پایین‌به‌بالا، امکان طراحی ریزساختار از طریق مونتاژ کنترل‌شده اجزای پروتئینی بررسی شد، در حالی‌که عملکرد رویکرد بالا‌به‌پایین مبتنی بر اعمال تنش‌های مکانیکی و حرارتی با هدف ایجاد ساختارهای الیافی مشابه گوشت، از منظر مقیاس‌پذیری صنعتی تحلیل گردید. نتایج نشان داد که هر دو روش با وجود محدودیت‌های خاص، در بهبود بافت، استحکام، نگهداشت آب و ویژگی‌های عملکردی PBMA مؤثر هستند و انتخاب آن‌ها باید متناسب با نوع پروتئین و هدف محصول صورت گیرد. همچنین مشخص شد که ترکیب دو رویکرد می‌تواند منجر به ساختارهای پیچیده‌تر و شباهت بیشتر به گوشت واقعی گردد. در مجموع، یافته‌ها نشان می‌دهد که پیشرفت در فناوری‌های ساختاردهی نقش کلیدی در ارتقای کیفیت، پذیرش مصرف‌کننده و پایداری تولید گوشت‌های گیاهی دارد.

کلمات کلیدی : گوشت آنالوگ اکستروژن چاپ سهبعدی ساختاردهی پروتئین گیاهی گوشت گیاهی