بررسی تنوع و تراکم فصلی پادمان راسته‌های Poduromorpha و Symphypleona در جنگل دارابکلای ساری (مازندران، ایران)

بررسی تنوع و تراکم فصلی پادمان راسته‌های Poduromorpha و Symphypleona در جنگل دارابکلای ساری (مازندران، ایران)

سمیرا درزی1 معصومه شایان مهر2 محمود محمدی شریف3 الهام یوسفی لفورکی4

1) دانشجوی کارشناسی ارشد گروه گیاهپزشکی ، دانشکده علوم زراعی ، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری،
2) دانشیار گروه گیاهپزشکی، دانشکده علوم زراعی ، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری،
3) دانشیار گروه گیاهپزشکی، دانشکده علوم زراعی ، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری،
4) استادیار گروه گیاهپزشکی، دانشکده علوم زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری،

کد IOI مقاله : ABFF-ABDHCF
محل انتشار : نهمین کنگره بین المللی توسعه کشاورزی، منابع طبیعی، محیط زیست و گردشگری ایران(9icsda.ir)
چکیده :
    چكيده این پژوهش با هدف بررسی تنوع گونه‌ای و تراکم فصلی پادمان‌های دو راسته Poduromorpha و Symphypleona در اکوسیستم جنگلی دارابکلای ساری (مازندران، ایران) انجام شد. نمونه‌برداری‌ها به‌صورت فصلی (بهار، تابستان، پاییز و زمستان سال 1403) از 30 نقطه تصادفی در هر فصل انجام گرفت. نمونه‌های خاک با استفاده از آگر استاندارد (قطر 5 سانتی‌متر، عمق 10-12 سانتی‌متر) برداشت و پادمان‌ها به‌وسیله دستگاه استخراج قیف تالگرن (Tullgren) جداسازی شدند. شناسایی تاکسونومیک بر اساس صفات ریخت‌شناسی و با استفاده از کلیدهای شناسایی معتبر و تهیه اسلایدهای دائمی صورت پذیرفت. در مجموع 805 فرد پادمان جمع‌آوری و 24 گونه شناسایی شد که از این تعداد، 16 گونه متعلق به راسته Poduromorpha (از چهار خانواده Hypogastruridae، Onychiuridae، Neanuridae و Tullbergiidae) و 8 گونه متعلق به راسته Symphypleona بودند. راسته Poduromorpha از نظر تراکم جمعیتی غالب بود و حدود 90 درصد از کل افراد را به خود اختصاص داد. میانگین تراکم کل پادمان‌ها 410295 فرد در متر مربع برآورد شد. الگوی تغییرات فصلی تراکم نشان داد که بیشترین تراکم در فصل زمستان (34/79 درصد) و کمترین تراکم در فصل بهار (89/18 درصد) رخ داده است. بر اساس شاخص تنوع شانون-وینر، بیشترین تنوع گونه‌ای در فصل بهار (1.24) و کمترین آن در فصل تابستان (1.14) مشاهده شد. در میان خانواده‌های Poduromorpha، خانواده‌های Onychiuridae و Hypogastruridae به ترتیب در فصول گرم و سرد سال بیشترین تراکم را داشتند. تجزیه واریانس تفاوت معنی‌داری در تراکم کل بین فصول نشان نداد، اما اختلاف تراکم بین خانواده‌های مختلف معنادار بود. یافته‌های این پژوهش حاکی از غنای گونه‌ای مناسب پادمان‌ها در جنگل دارابکلا و راسته Poduromorpha به عنوان گروه اکولوژیک غالب نقش کلیدی در ساختار جامعه این بی‌مهرگان خاکزی ایفا می‌کند. الگوهای فصلی مشاهده‌شده در تراکم و تنوع، وابستگی این موجودات به عوامل محیطی به ویژه رطوبت و دمای خاک را تأیید می‌کند.

کلمات کلیدی : واژه‌هاي كليدي تنوع زیستی پادمان جنگل هیرکانی ساری شاخص زیستی