بازتفسیر هویت معماری معاصر اهواز در طراحی مجموعه‌های چندعملکردی شهری

بازتفسیر هویت معماری معاصر اهواز در طراحی مجموعه‌های چندعملکردی شهری

ملیکا کاظمی1 رضا فرمهینی فراهانی2

1) دانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه معماری، واحد علوم تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2) استادیار، گروه معماری، گروه معماری، واحد علوم تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

کد IOI مقاله : ABFG-ACAADB
محل انتشار : دوازدهمین کنگره سالانه بین المللی عمران، معماری، هنر و توسعه شهری(12icsau.ir)
چکیده :
    هویت معماری معاصر شهر اهواز، به‌عنوان بخشی از هویت فرهنگی و کالبدی شهر، تحت تأثیر ویژگی‌های اقلیمی، فرهنگی، اجتماعی و تحولات ساخت‌وساز معاصر شکل گرفته است. بااین‌حال، گسست میان الگوهای معماری جدید و ویژگی‌های زمینه‌ای شهر می‌تواند به تضعیف تمایز مکانی و کاهش بازتاب ارزش‌های بومی در فضاهای معماری منجر شود. در این میان، مجموعه‌های چندعملکردی شهری به دلیل برخورداری از عملکردهای متنوع و ظرفیت ایجاد تعاملات اجتماعی، بستری مناسب برای بازتفسیر هویت معماری در انطباق با نیازهای معاصر به شمار می‌روند. پژوهش حاضر با هدف تبیین ابعاد هویت معماری معاصر اهواز و استخراج اصول طراحی زمینه‌گرا برای مجموعه‌های چندعملکردی شهری انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، توصیفی ـ تحلیلی است و با بهره‌گیری از مطالعات اسنادی و کتابخانه‌ای، بررسی مبانی نظری و تحلیل تطبیقی نمونه‌های موردی داخلی و خارجی پیش می‌رود. چارچوب تحلیلی پژوهش بر چهار بُعد اصلی هویت معماری شامل بُعد کالبدی ـ فرمی، اقلیمی ـ محیطی، فرهنگی ـ اجتماعی و فضایی ـ ادراکی استوار است. بر اساس این چارچوب، بازتفسیر هویت معماری مستلزم فراتر رفتن از تقلید صوری از عناصر سنتی و توجه هم‌زمان به منطق شکل‌گیری فضا، پاسخ‌گویی اقلیمی، الگوهای تعامل اجتماعی، ادراک محیط و سازماندهی عملکردهاست. نتایج تحلیل نظری نشان می‌دهد که تلفیق این ابعاد می‌تواند مبنایی برای تدوین راهبردهای طراحی مجموعه‌های چندعملکردی متناسب با زمینه شهری اهواز فراهم آورد؛ به‌گونه‌ای که ضمن پاسخ‌گویی به نیازهای عملکردی معاصر، پیوند میان معماری، فرهنگ محلی و شرایط محیطی تقویت شود. بر این اساس، پژوهش بر ضرورت بازتفسیر خلاقانه مؤلفه‌های هویتی و پرهیز از بازتولید صرفاً تزئینی الگوهای بومی در طراحی معماری معاصر تأکید می‌کند.

کلمات کلیدی : هویت معماری معماری معاصر اهواز معماری زمینه‌گرا مجموعه‌های چندعملکردی شهری بازتفسیر معماری بومی