تاثیر موانع بصری بر عناصر خوانایی فضایی شهر

تاثیر موانع بصری بر عناصر خوانایی فضایی شهر

زهرا حاجی پور1 محمدرضا بمانیان2

1) دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی معماری منظر، گروه هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
2) استاد گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

کد IOI مقاله : ABFG-ACAAFC
محل انتشار : دوازدهمین کنگره سالانه بین المللی عمران، معماری، هنر و توسعه شهری(12icsau.ir)
چکیده :
    خوانایی فضایی به عنوان یکی از کیفیات اساسی محیط‌های شهری، نقش بنیادین در ادراک کاربران، جهت‌یابی و شکل‌گیری تصویر ذهنی از فضا ایفا می‌کند. با این حال، امروزه اغتشاش بصری ناشی از انباشت داده‌های ناهمگون، ناهماهنگی عناصر کالبدی و پراکندگی موانع بصری در فضاهای شهری، به ویژه میادین با کارکردهای ترکیبی، یکی از مهم‌ترین چالش‌های پیش روی خوانایی فضایی محسوب می‌شود. پژوهش پیش رو با هدف تبیین نقش موانع بصری ساختارمند در افزایش خوانایی فضایی، به بررسی تأثیر شاخص‌های جداره‌های شهری (شامل رنگ، مصالح، خطوط و الحاقات نما) بر پنج عنصر خوانایی لینچ (مسیر، لبه، گره، محله و نشانه) در میدان تجریش می‌پردازد. این پژوهش با بهره‌گیری از روش تحقیق ترکیبی (توصیفی-تحلیلی، پیمایش) و با استناد به نظریه تصویر ذهنی لینچ و دیدگاه‌های مطرح در حوزه اغتشاش بصری و ترجیحات محیطی، در پی پاسخ به این پرسش است که چگونه موانع بصری می‌توانند با ساختارمند شدن، از یک عامل آشفته‌ساز به عاملی افزایش‌دهنده خوانایی فضایی تبدیل شوند. یافته‌های این پژوهش می‌تواند زمینه‌ساز ارائه راهکارهای عملی در ساماندهی جداره‌های شهری و ارتقای کیفیت ادراکی فضاهای عمومی باشد.

کلمات کلیدی : خوانایی فضایی موانع بصری اغتشاش بصری جداره‌های شهری پنج عنصر لینچ میدان تجریش