تحلیل نقش گرافیک محیطی در ارتقای هویت بصری و خوانایی فضاهای شهری با تأکید بر اصول زیبایی‌شناسی و ادراک شهروندان

تحلیل نقش گرافیک محیطی در ارتقای هویت بصری و خوانایی فضاهای شهری با تأکید بر اصول زیبایی‌شناسی و ادراک شهروندان

هانیه احمدی1

1) کارشناسی ارشد رشته تصویر سازی دانشگاه تهران

کد IOI مقاله : ABFG-ACAAZF
محل انتشار : دوازدهمین کنگره سالانه بین المللی عمران، معماری، هنر و توسعه شهری(12icsau.ir)
چکیده :
    گرافیک محیطی یکی از مؤلفه‌های مهم طراحی فضاهای شهری است که از طریق سازمان‌دهی عناصر بصری، انتقال اطلاعات و بازنمایی ویژگی‌های فرهنگی و مکانی، می‌تواند در ارتقای هویت بصری و خوانایی محیط نقش داشته باشد. مقاله¬ی حاضر با هدف تحلیل نقش گرافیک محیطی در ارتقای هویت بصری و خوانایی فضاهای شهری، با تأکید بر اصول زیبایی‌شناسی و ادراک شهروندان انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی ـ تحلیلی با رویکرد کیفی و مبتنی بر تحلیل اسنادی است. داده‌های پژوهش از طریق بررسی منابع علمی، مقالات و مطالعات مرتبط با گرافیک محیطی، هویت بصری شهری، خوانایی فضا، زیبایی‌شناسی و ادراک بصری گردآوری و به‌صورت مفهومی تحلیل شدند. یافته‌ها نشان می‌دهند که اثربخشی گرافیک محیطی به تعامل میان کیفیت عناصر بصری، وضوح پیام‌ها، هماهنگی زیبایی‌شناختی، ویژگی‌های فرهنگی و تاریخی مکان و نیازهای ادراکی کاربران وابسته است. همچنین، عواملی مانند تناسب رنگ و فرم، کنتراست مناسب، خوانایی نوشتار، انسجام نشانه‌ها و بهره‌گیری از نمادهای بومی می‌توانند در سازمان‌دهی تجربه بصری و بازنمایی هویت مکانی اهمیت داشته باشند. بر اساس نتایج، چارچوب مفهومی پژوهش بر ارتباط میان کیفیت گرافیک محیطی، اصول زیبایی‌شناسی، هویت بصری، خوانایی شهری و ادراک شهروندان تأکید می‌کند. در مجموع، توجه یکپارچه به این مؤلفه‌ها می‌تواند مبنایی برای طراحی و ارزیابی نظام‌های گرافیک محیطی متناسب با ویژگی‌های مکانی و نیازهای کاربران فراهم سازد. با توجه به ماهیت اسنادی پژوهش، ارزیابی تجربی روابط مطرح‌شده به مطالعات میدانی و بررسی دیدگاه شهروندان نیاز دارد.

کلمات کلیدی : گرافیک محیطی هویت بصری خوانایی شهری زیبایی‌شناسی ادراک شهروندان