بازاستفاده تطبیقی، بافت تاریخی و تعامل اجتماعی

بازاستفاده تطبیقی، بافت تاریخی و تعامل اجتماعی

مبینا نفوذی1

1) فارغ التحصیل رشته مهندسی معماری مقطع کارشناسی از دانشگاه آزاد واحد کرج

کد IOI مقاله : ABFG-ACACCZ
محل انتشار : دوازدهمین کنگره سالانه بین المللی عمران، معماری، هنر و توسعه شهری(12icsau.ir)
چکیده :
    تحولات اقتصادی، فناورانه و اجتماعی می‌توانند موجب شوند بناهایی که زمانی نقشی فعال در شهر داشته‌اند، کارکرد اولیه خود را از دست بدهند. در چنین شرایطی، بازاستفاده تطبیقی راهبردی است که با حفظ بخش معناداری از ساختمان موجود و انطباق آن با نیازهای معاصر، امکان ادامه حیات بنا را فراهم می‌کند. بااین‌حال، موفقیت این رویکرد را نمی‌توان تنها با حفظ کالبد، کاهش تخریب یا ایجاد کاربری جدید سنجید. یک پروژه زمانی از منظر شهری و اجتماعی موفق‌تر است که بتواند هم‌زمان خوانایی تاریخی مکان، امکان استفاده روزمره و ظرفیت شکل‌گیری تعاملات اجتماعی را تقویت کند. این پژوهش با روش مرور تحلیلی منابع و مقایسه دو نمونه موردی، رابطه میان سه مفهوم «بازاستفاده تطبیقی»، «بافت تاریخی» و «تعامل اجتماعی» را بررسی می‌کند. چارچوب نظری پژوهش بر ادبیات حفاظت و بازاستفاده، منشور بورا، رویکرد منظر شهری تاریخی یونسکو و مطالعات مربوط به زندگی عمومی و پایداری شهری استوار است. بر این اساس، یک مدل مفهومی سه‌گانه پیشنهاد می‌شود: بافت تاریخی به‌عنوان تداوم حافظه، بازاستفاده تطبیقی به‌عنوان تداوم استفاده، و تعامل اجتماعی به‌عنوان تداوم زندگی. بررسی ماتادرو مادرید و زایتس موکا نشان می‌دهد که موفقیت اجتماعی پروژه نه صرفاً از جذابیت معماری، بلکه از ترکیب سازگاری کاربری، خوانایی مداخله جدید، دسترسی عمومی، تنوع فعالیت، نفوذپذیری فضایی و امکان حضور گروه‌های مختلف ناشی می‌شود. نتیجه پژوهش تأکید می‌کند که بازاستفاده تطبیقی باید به‌عنوان فرایندی چندبعدی در مرز میان حفاظت، طراحی، برنامه‌ریزی شهری و زندگی اجتماعی فهم شود؛ فرایندی که هدف آن نه متوقف‌کردن زمان، بلکه فراهم‌کردن شرایطی برای تداوم معنادار زندگی یک مکان تاریخی است.

کلمات کلیدی : بازاستفاده تطبیقی بافت تاریخی میراث معماری تعامل اجتماعی حافظه جمعی هویت مکان فضای عمومی پایداری اجتماعی بازآفرینی شهری