معماری پایدار در مواجهه با بحران انرژی؛ تحلیل نقش تصمیمات کالبدی و راهبردهای اقلیمی در کاهش مصرف انرژی ساختمان

معماری پایدار در مواجهه با بحران انرژی؛ تحلیل نقش تصمیمات کالبدی و راهبردهای اقلیمی در کاهش مصرف انرژی ساختمان

عاطفه تاکی1

1) کارشناس ارشد مهندسی معماری

کد IOI مقاله : ABFG-ACAEEC
محل انتشار : دوازدهمین کنگره سالانه بین المللی عمران، معماری، هنر و توسعه شهری(12icsau.ir)
چکیده :
    افزایش مصرف انرژی و محدودیت منابع طبیعی، بازنگری در الگوهای طراحی و بهره‌برداری از ساختمان‌ها را به یکی از ضرورت‌های معماری معاصر تبدیل کرده است. در این میان، معماری پایدار با تأکید بر تعامل میان محیط طبیعی، کالبد ساختمان و نیازهای کاربران، رویکردی فراتر از به‌کارگیری فناوری‌های کم‌مصرف ارائه می‌دهد. مسئله اصلی این پژوهش، تبیین نقش تصمیمات کالبدی و راهبردهای اقلیمی در کاهش نیاز انرژی ساختمان و بررسی ارتباط متقابل میان آن‌هاست. پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی و بر پایه مطالعه اسنادی انجام شده و با بازخوانی مباحث مرتبط با معماری پایدار، انرژی‌های تجدیدپذیر، طراحی خورشیدی و ویژگی‌های پوسته ساختمان، چارچوبی تحلیلی برای دسته‌بندی راهکارهای کاهش مصرف انرژی ارائه می‌کند. در این چارچوب، راهبردهای مؤثر در سه سطح مورد بررسی قرار می‌گیرند: نخست، کاهش تقاضای انرژی از طریق کنترل انتقال حرارت و اصلاح ویژگی‌های کالبدی؛ دوم، تأمین بخشی از نیاز انرژی از طریق بهره‌گیری غیرفعال و فعال از انرژی خورشیدی؛ و سوم، بهینه‌سازی الگوی مصرف و هماهنگی میان نیازهای عملکردی و سامانه‌های تأسیساتی. تحلیل مطالب نشان می‌دهد که عملکرد انرژی ساختمان حاصل تأثیر یک عامل منفرد نیست، بلکه از برهم‌کنش میان محل استقرار، فرم، جهت‌گیری، سازمان‌دهی فضاها، ویژگی‌های حرارتی مصالح و نحوه بهره‌برداری از سامانه‌های انرژی شکل می‌گیرد. بر این اساس، طراحی پایدار زمانی می‌تواند به کاهش مصرف انرژی منجر شود که راهبردهای اقلیمی از مراحل اولیه شکل‌گیری طرح در تصمیمات معماری ادغام شوند.

کلمات کلیدی : معماری پایدار بحران انرژی عملکرد انرژی ساختمان طراحی اقلیمی انرژی خورشیدی پوسته حرارتی معماری غیرفعال