بررسی و بازآفرینی تکنیک های رنگ و لعاب در میناکاری ایران در دوره قاجار

بررسی و بازآفرینی تکنیک های رنگ و لعاب در میناکاری ایران در دوره قاجار

فاطمه نافعی شهرستانی1

1) کارشناس گرافیک، استاد میناکاری دانشگاه معماری و هنر پارس

کد IOI مقاله : ABFG-ACAEED
محل انتشار : دوازدهمین کنگره سالانه بین المللی عمران، معماری، هنر و توسعه شهری(12icsau.ir)
چکیده :
    میناکاری دوره قاجار یکی از ارزشمندترین هنرهای سنتی ایران به شمار می‌رود که با پیچیدگی تکنیک‌ها و زیبایی رنگ‌هایش شناخته می‌شود. هدف این پژوهش، بازسازی ترکیب پایه مینای «صدفی» (مرواریدگونه) و بررسی روش‌های تولید رنگدانه‌های خاص مورد استفاده در میناکاری قاجاری بود. در این پژوهش، یک مینای پایه شفاف با اکسید قلع و رنگدانه‌های فلزی — مانند کبالت، مس و آهن — ترکیب شده و روی بستر صدفی‌رنگ اعمال شد. نتایج نشان داد که این ترکیب، سطحی صاف و صدفی‌رنگ ایجاد می‌کند که رنگ‌های آن از عمق و درخششی قابل مقایسه با آثار اصیل دوره قاجار برخوردارند. علاوه بر این، استفاده از چسباننده‌های طبیعی (مانند صمغ‌های گیاهی) به تثبیت رنگ و بهبود کنترل قلم‌مو کمک کرد. این رویکرد را می‌توان در مرمت آثار تاریخی و تولید رنگدانه‌های تخصصی برای هنر میناکاری به کار گرفت و در عین حال، شالوده‌ای علمی برای مطالعه ترکیب‌بندی رنگ‌ها و میناهای دوره قاجار فراهم نمود.

کلمات کلیدی : میناکاری دوره قاجار گدازآور (فلاکس) اکسیدهای فلزی مینا