ارزیابی عوامل مؤثر بر عدم بیمه‌گذاری ساختمان‌های مسکونی پرریسک در ایران با رویکرد آمیخته اکتشافی

ارزیابی عوامل مؤثر بر عدم بیمه‌گذاری ساختمان‌های مسکونی پرریسک در ایران با رویکرد آمیخته اکتشافی

سهند سریع الاطلاق فرد1 فاطمه رضائیان2

1) استادیار و عضو هیات علمی گروه مهندسی عمران - دانشگاه شهریار - شهریار- ایران
2) دانش آموخته کارشناسی ارشد مهندس معماری - مدیریت پروژه و ساخت - دانشگاه آزاد اسلامی - واحد تهران جنوب - ایران

کد IOI مقاله : ABFG-ACAFFA
محل انتشار : دوازدهمین کنگره سالانه بین المللی عمران، معماری، هنر و توسعه شهری(12icsau.ir)
چکیده :
    بیمه ساختمان از سازوکارهای اصلی انتقال ریسک بلایای طبیعی است، اما سطح پوشش بیمه‌ای ساختمان‌های پرریسک در ایران پایین است. این مقاله با هدف شناسایی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر عدم بیمه‌گذاری ساختمان‌های مسکونی پرریسک و ارائه راهکارهای سیاستی، از طرح آمیخته اکتشافی متوالی بهره می‌گیرد. در بخش کیفی، مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۹ مدیر ارشد شرکت‌های بیمه با روش تحلیل مضمون تحلیل شد و ۵۱ مضمون پایه، ۱۸ مضمون سازمان‌دهنده و ۵ مضمون فراگیر به دست آمد. در بخش کمی، پرسشنامه‌ای ۴۰ گویه‌ای که بر پایه این مضامین تدوین شد، توسط ۸۶ نفر از مدیران و خبرگان بیمه ساختمان تکمیل شد و پایایی آن با آلفای کرونباخ ۰/۹۳۵ تأیید شد. میانگین هر چهار بُعد به‌طور معناداری بالاتر از نقطه میانی طیف بود. آزمون فریدمن بُعد «ریسک و آسیب‌پذیری چندبعدی ساختمان» را در رتبه نخست و «شکاف حکمرانی و نهادی» را در رتبه آخر قرار داد، هرچند اندازه اثر کوچک بود. همبستگی میان ابعاد مثبت و معنادار بود. یافته‌ها نشان می‌دهد عدم بیمه‌گذاری ساختمان‌های پرریسک، حتی پس از الزام بیمه پایه حوادث طبیعی، پدیده‌ای چندعاملی و درهم‌تنیده است که هم از موانع رفتاری مالکان و هم از ناتوانی طرف عرضه در ارزیابی و قیمت‌گذاری ریسک ریشه می‌گیرد و کاهش آن مستلزم بسته‌ای هم‌زمان از ارزیابی و قیمت‌گذاری ریسک‌محور، زیرساخت اطلاعاتی مشترک، هماهنگی نهادی، اعتمادسازی و مشوق‌های مالی، و الزام تدریجی بیمه است.

کلمات کلیدی : بیمه ساختمان ساختمان پرریسک بیمه‌پذیری مدیریت ریسک تحلیل مضمون