تبیین مفهوم کیفیت های حسی فضا در بازار ایرانی

تبیین مفهوم کیفیت های حسی فضا در بازار ایرانی

المیرا صعوه1

1) دانش آموخته ی دکتری تخصصی معماری،‌ گروه معماری،‌ واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز،‌ایران

کد IOI مقاله : ABFG-ACAFHG
محل انتشار : دوازدهمین کنگره سالانه بین المللی عمران، معماری، هنر و توسعه شهری(12icsau.ir)
چکیده :
    یکی از عوامل مهمی که در کاهش مطلوبیت فضاهای شهری نقش دارد، کیفیت فضایی است که به‌واسطه‌ی عواملی چون نحوه‌ی چیدمان، سلسله‌مراتب و ارتباطات میان فضاهای شهری در یک شهر یا مجموعه تعریف می‌شود و در رابطه‌ی مستقیم با کارایی و عملکرد فضای شهری است. افراد با حضور در فضا و با کمک توانایی های مربوط به حواسشان بخشی از اطلاعات محیط را دریافت می کنند بسته به نیازها و انگیزه های آنها، مواردی از این اطلاعات به وسیله سیستم ذهنیشان ادراک میشود و در نهایت با تحلیل اطلاعات ادراک شده و ثبت آنها در ذهن شناخت حاصل میشود. این تحقیق به روش مروری در قدم اول به بررسی کیفیت های حسی و در مرحله بعدی بررسی آن در بازارهای ایرانی را دارد. نتایج نشان میدهد نمادهای حسی و وجود محرک های حسی در کالبد شهرها و فضاهای معماری مانند چراغی روشن در تاریکی می تواند نوری اثربخش جهت شناخت و ادراک فضا باشد. انزوای حواس ما در شهرها و فضاهای معماری باعث شده که قابلیت حواس ما در زندگی روزمره نیز به فراموشی سپرده شود و به مرور نقش خود را در حیات اجتماعی فضاهای شهری نیز از دست دهد. وجود نمادهای حسی شاید بیشترین اثر را بر جنبه های ادراکی فضا داشته باشد ولی نمی توان از تأثیر ابعاد حسی فضا بر ابعاد اجتماعی، انسانی و زیبایی شناسی چشم پوشی کرد. شاید نمونه بارز آن را بتوان در حس تعلق ایجاد در بازارهای تاریخی در مقایسه با مراکز نوین تجاری مشاهده کرد.

کلمات کلیدی : کیفیت حسی فضا بازار ایرانی جایگاه هنر فرهنگ ایرانی