نقش ملیله‌کاری زنجان در شکل‌گیری، بازنمایی و تداوم هویت شهری

نقش ملیله‌کاری زنجان در شکل‌گیری، بازنمایی و تداوم هویت شهری

رباب محمدی1

1) هنرمند ملیله‌کار و پژوهشگر مستقل حوزه هنرهای سنتی و صنایع‌دستی

کد IOI مقاله : ABFG-ACAFKC
محل انتشار : دوازدهمین کنگره سالانه بین المللی عمران، معماری، هنر و توسعه شهری(12icsau.ir)
چکیده :
    این پژوهش با هدف بررسی نقش ملیله‌کاری زنجان در شکل‌گیری، بازنمایی و تداوم هویت شهری انجام شده است. پژوهش با رویکرد کیفی و جهت‌گیری تفسیری، از روش مطالعه موردی بهره می‌گیرد. داده‌ها از طریق ۲۰ مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با نمونه‌گیری هدفمند از استادکاران، فروشندگان، شهروندان، گردشگران و افراد مرتبط با گردشگری و صنایع‌دستی، به‌همراه مشاهده میدانی و بررسی منابع مکتوب گردآوری شده‌اند. تحلیل داده‌ها با روش تحلیل مضمون و ترکیب کدگذاری استقرایی و قیاسی انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهند ملیله‌کاری از طریق مهارت تخصصی استادکاران، انتقال تجربه، خاطرات خانوادگی و اجتماعی و معانی منتسب به شهر، به‌عنوان یکی از منابع فرهنگی هویت زنجان ایفای نقش می‌کند. بااین‌حال، حضور کارگاه‌ها و محل‌های عرضه، نشانه‌های شهری و بازنمایی رسمی این هنر لزوماً به شناخت عمیق و فراگیر شهروندان و گردشگران منجر نشده است. همچنین، تداوم آن به انتقال مهارت‌های تخصصی، کیفیت آموزش، دسترسی به مواد اولیه، امکان اقتصادی تولید، تناسب محصولات با نیازهای معاصر و پشتیبانی نهادی وابسته است. بر این اساس، تداوم فنی، بقای اقتصادی و استمرار معنای فرهنگی، ابعادی مرتبط اما متمایزند. پژوهش نتیجه می‌گیرد که نقش ملیله در هویت شهری نه صرفاً از قدمت یا حضور کالبدی آن، بلکه از پیوند میان میراث مهارتی، تجربه اجتماعی، بازنمایی فضایی و امکان بازتولید فرهنگی و اقتصادی شکل می‌گیرد.

کلمات کلیدی : ملیله‌کاری زنجان هویت شهری میراث فرهنگی ناملموس بازنمایی شهری انتقال مهارت تداوم فرهنگی