برسی نقش حروف در ساخت هویت فرهنگی پوستر های تئاتر معاصر ایران

برسی نقش حروف در ساخت هویت فرهنگی پوستر های تئاتر معاصر ایران

دیانا محرر1 مینا سلیمانی2

1) دانشجو گروه هنر
2) استاد گروه هنر

کد IOI مقاله : ABFG-ACAGDD
محل انتشار : دوازدهمین کنگره سالانه بین المللی عمران، معماری، هنر و توسعه شهری(12icsau.ir)
چکیده :
    هدف این پژوهش، بررسی نقش حروف فارسی در ساخت هویت فرهنگیِ پوسترهای منتخب تئاتر معاصر ایران است. مسئلهٔ اصلی آن است که چگونه نوشتار، افزون بر معرفی عنوان نمایش، از راه فرم، ترکیب‌بندی و ارتباط با تصویر در تولید معنا مشارکت می‌کند. پژوهش با رویکرد کیفی و روش توصیفی ـ تحلیلی انجام شده است. شش پوسترِ ثبت‌شده در آرشیو تخصصی یا وبگاه طراح، به‌صورت هدفمند انتخاب و با معیارهای یکسان بررسی شده‌اند: فرم حروف، سلسله‌مراتب نوشتار، رنگ و بافت، فضای مثبت و منفی، رابطهٔ متن و تصویر، خوانایی و نشانه‌های فرهنگی. یافته‌ها سه شیوهٔ اصلی را در این مجموعه نشان می‌دهند: پیوند ساختاریِ نوشتار و تصویر، جداییِ خوانای عنوان از تصویر و هم‌پوشانیِ نوشتار فارسی و لاتین. نقش هویت‌ساز حروف در این نمونه‌ها یکسان نیست؛ گاه از حافظهٔ خوشنویسانه و گاه از ترجمهٔ بصریِ یک متن نمایشی یا سازمان‌دهی روابط تصویری حاصل می‌شود. نتیجه آن است که حضور خط فارسی به‌تنهایی برای اثبات هویت فرهنگی کافی نیست و باید نسبت آن با موضوع نمایش و ساختار کلی پوستر تحلیل شود. نتایج به همین شش نمونه محدودند و دربارهٔ نیت طراحان یا دریافت همهٔ مخاطبان داوری قطعی نمی‌کنند.

کلمات کلیدی : هویت فرهنگی طراحی پوستر تئاتر معاصر ایران تایپوگرافی فارسی حروف‌نگاری