تدوین الگوی مفهومی طراحی عملکردمحور فرم‌های بایونیک پایدار در ساختمان‌های بلند با رویکرد چندمعیاره

تدوین الگوی مفهومی طراحی عملکردمحور فرم‌های بایونیک پایدار در ساختمان‌های بلند با رویکرد چندمعیاره

شیوا اسدی گرجی1

1) دانشجوی دکترای معماری، گروه معماری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران،

کد IOI مقاله : ABFG-ACAGGF
محل انتشار : دوازدهمین کنگره سالانه بین المللی عمران، معماری، هنر و توسعه شهری(12icsau.ir)
چکیده :
    افزایش تراکم شهری و گسترش ساخت‌وساز عمودی، فرم ساختمان‌های بلند را از موضوعی صرفاً کالبدی و زیبایی‌شناختی به عاملی مؤثر بر عملکرد محیطی، مصرف انرژی و کیفیت آسایش تبدیل کرده است. بایونیک با تأکید بر یادگیری از سازوکارهای طبیعت و طراحی عملکردمحور با واردکردن معیارهای عملکردی در مراحل اولیه شکل‌دهی فرم، ظرفیت‌هایی برای بازاندیشی در فرایند طراحی فراهم می‌کنند.با این حال، انتقال اصول زیستی به ویژگی‌های هندسی قابل‌کنترل و پیوند دادن آن‌ها با چند معیار عملکردی، نیازمند چارچوبی روشن و قابل‌ردیابی است. هدف این پژوهش تدوین الگویی مفهومی برای طراحی عملکردمحور فرم‌های بایونیک پایدار در ساختمان‌های بلند با رویکرد چندمعیاره است. پژوهش از نظر هدف کاربردی ـ توسعه‌ای و از نظر روش، کیفی، توصیفی ـ تحلیلی و مبتنی بر مطالعه اسنادی و تلفیق ادبیات موضوع است. دراین پژوهش ابتدا مفاهیم بایونیک، طراحی عملکردمحور پایداری ساختمان بلند و تصمیم‌گیری چندمعیاره بررسی شده؛ سپس مؤلفه‌های چارچوب در چهار گروه اصول عملکردی بایونیک، ویژگی‌های هندسی، معیارهای عملکردی و پارامترهای زمینه‌ای سازمان‌دهی شده‌اند. چهار ویژگی هندسی شامل نسبت ارتفاع به عرض، باریک‌شدگی، پیچش و تغییرات مقطع و سه معیار عملکردی شامل مصرف انرژی، دریافت نامطلوب تابش خورشیدی و آسایش حرارتی در الگو به کار گرفته شده‌اند. یافته کیفی نشان می‌دهد که پاسخ به مسئله پژوهش، معرفی یک فرم واحد یا ادعای بهینه‌ بودن آن نیست؛ بلکه تدوین زنجیره‌ای نظام‌مند از الگوی طبیعی تا اصل عملکردی، منطق معماری، ویژگی هندسی، ارزیابی چندمعیاره و قاعده طراحی مشروط است. الگوی پیشنهادی، چارچوبی برای هدایت تصمیم‌های مرحله اولیه طراحی و مبنایی برای آزمون‌های کمی در پژوهش‌های آتی را فراهم می کند.

کلمات کلیدی : ساختمان های بلند طراحی عملکردمحور معماری بایونیک پایداری تصمیم گیری چندمعیاره