نقش فرهنگ در شکل دهی به فضاهای تقاطعی شهری:بررسی میدان ها به عنوان کانون های اجتماعی و فرهنگی(نمونه موردی میدان اسبی عظیمیه کرج)

سمیه محمدی¹ نوید سعیدی رضوانی²

1) دانشجوی دکتری شهرسازی دانشگاه آزاد اسلامی واحد قزوین
2) استادیارگروه شهرسازی دانشگاه آزاد اسلامی واحد قزوین

کد IOI مقاله : ABFG-ACZCEE
محل انتشار : دوازدهمین کنگره سالانه بین المللی عمران، معماری، هنر و توسعه شهری(12icsau.ir)
چکیده :
    میدان‌های شهری یکی از مهم‌ترین فضاهای عمومی هستند، علاوه بر نقش عملکردی و کالبدی، بستری برای شکل‌گیری تعاملات اجتماعی، آشکار ساختن رفتارهای جمعی و بازتاب ارزش‌ها و هویت فرهنگی جامعه به شمار می‌روند. برپایی میدان، مسئله‌ای اساسی در برنامه‌ریزی و توسعه شهری است؛ میدان‌ها نمادی از فرهنگ و هویت شهرها هستند و زمینه را برای حفظ خاطرات می‌سازد. فرهنگ مفهومی پویا است که همواره تحت تأثیر عوامل مختلفی قرار گرفته‌است، عناصر شکل‌دهنده فرهنگ به وسیله مؤلفه‌های متفاوتی در حال دگرگونی هستند. فرهنگ از عوامل مؤثر در شکل‌دهی به فضای شهری است که می‌تواند بر نحوه کارکرد، ادراک و معناپذیری فضاهای عمومی اثرگذار باشد. پژوهش حاضر با هدف، بررسی نقش فرهنگ در شکل‌گیری و ارتقاء کیفیت فضاهای تقاطعی شهری با تأکید بر میدان اسبی عظیمیه به عنوان کانون اجتماعی و فرهنگی انجام شده است تا از طریق شناسایی ظرفیت‌های فرهنگی، بتوان زمینه افزایش سرزندگی اجتماعی، تقویت هویت مکانی، افزایش حضورپذیری شهروندان و بازتعریف نقش میدان به عنوان یک کانون اجتماعی و فرهنگی فراهم آورد. پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی ـ تحلیلی است و گردآوری اطلاعات با استفاده از مطالعات کتابخانه‌ای و بررسی میدانی انجام شده و به لحاظ هدف کاربردی است. نتایج به دست آمده نشان می‌دهند که میدان اسبی، فراتر از یک فضای صرفاً ترافیکی و تقاطعی، ظرفیت تبدیل‌شدن به یک فضای اجتماعی و فرهنگی مؤثر در ساختار شهری عظیمیه را داراست؛ مشروط بر آنکه در ساماندهی آن، اجرای راهکارهایی همچون ایجاد فضاهای انعطاف‌پذیر برای برگزاری رویدادهای محلی، جشنواره‌های فصلی و منظر شهری می‌تواند زمینه افزایش تعاملات اجتماعی، تقویت هویت فرهنگی و افزایش سرزندگی فضای عمومی را فراهم آورد. در نهایت تبدیل میدان اسبی از یک فضای صرفاً ترافیکی به یک فضای شهری انسان محور، ضمن ارتقاء کیفیت زندگی شهروندان، موجب تبدیل آن به یکی از مهم‌ترین کانون‌های اجتماعی و فرهنگی شهر خواهد شد.

کلمات کلیدی : میدان فرهنگ تقاطع شهری میدان اسبی عظیمیه