تدوین الگوی طراحی کالبدی فضاهای پیاده‌مدار مبتنی بر بازتولید آیین‌های گذری و خاطره جمعی(نمونه موردی:پیاده‌راه فرهنگی رشت)

تدوین الگوی طراحی کالبدی فضاهای پیاده‌مدار مبتنی بر بازتولید آیین‌های گذری و خاطره جمعی(نمونه موردی:پیاده‌راه فرهنگی رشت)

پگاه سلیمانیان1 نوید سعیدی رضوانی2

1) دانشجوی دکتری رشته شهرسازی دانشگاه آزاد قزوین، ایران
2) استاد يار گروه شهرسازي دانشگاه آزاد اسلامي واحد قزوين، ايران

کد IOI مقاله : ABFG-ACZDZD
محل انتشار : دوازدهمین کنگره سالانه بین المللی عمران، معماری، هنر و توسعه شهری(12icsau.ir)
چکیده :
    فضاهای عمومی در شهرها عناصری کلیدی در ارتقاء زیست شهروندان به شمار می‌روند. از جمله چنین فضاهایی می‌توان به فضاهای پیاده‌مدار اشاره نمود که از گذشته تاکنون جایگاه خود را در شهرها حفظ نموده‌اند مطالعات مختلف نشان داده¬است، توجه به ابعاد اجتماعی در طرح‌های شهری موجب زندگی سالم شهروندی و حیات شهری می‌شود. با ایجاد قابلیت‌ها و کیفیت‌های محیطی برای درک و دریافت مکان و در نتیجه آن مکث و حضور افراد در فضاهای شهری، زمینه ساز دیدن و دیده شدن در سطوح پایین و در سطحی فراتر از تعاملات و مصاحبت اجتماعی می‌گردد. در حقیقت، تمرکز بر کیفیت‌های محیطی، کارایی و سرزندگی فضاهای شهری، تقویت سرمایه اجتماعی و استمرار حیات شهر را به دنبال خواهد داشت. از اساسی‌ترین معیارهایی که در ارزیابی شهرها و محیط‌های شهری ملاحظه می‌شود، کیفیت عرصه‌های عمومی شهری موجود در شهر است و این واقعیت ناگزیر است که کیفیت این فضاها معیاری برای ارزیابی میزان مطلوبیت شهرها به شمار می‌رود. هدف از این پژوهش تدوین الگوی طراحی کالبدی فضاهای پیاده‌مدار مبتنی بر بازتولید آیین‌های گذری و خاطره جمعی است، پژوهش حاضر به لحاظ روش توصیفی-تحلیلی و به لحاظ هدف کاربردی است. یافته‌ها نشان می‌دهد که طراحی کالبدی مناسب در فضاهای پیاده‌مدار می‌تواند زمینه‌ساز بازتولید آیین‌های گذری و تقویت خاطره جمعی شوند. آیین‌های گذری همان رفتارها و فعالیت‌های تکرار شونده‌ای هستند که مردم در مسیرهای شهری انجام می‌دهند، مانند قدم‌زدن، خرید از بازار، خوردن خوراک محلی، تماشای اجراهای خیابانی، شرکت در رویدادها، دیدارهای روزمره و توقف در میدان و این آیین‌ها اگر در کالبدی مناسب، خوانا، زنده، خاطره‌انگیز و اقلیم‌پذیر رخ دهند، به تدریج به بخشی از حافظه جمعی تبدیل خواهند شد. طراحی شهری فضاهای پیاده‌مدار زمانی معنادارتر می‌شود که تنها به زیبایی یا عبور و مرور توجه نکرده باشد، بلکه به تجربه زیسته مردم، هویت محلی، تاریخ شهر و امکان مشارکت اجتماعی نیز بپردازد.

کلمات کلیدی : فضاهای پیاده‌مدار آیین‌های گذری خاطره جمعی پیاده‌راه رشت