طراحی مجتمع مسکونی بایوفیلیک
طراحی مجتمع مسکونی بایوفیلیک
سید پارسا سید آقائی1 سید عباس آقایزدانفر2 نداسادات صحراگرد منفرد3
1) دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی معماری گرایش مسکن، دانشگاه علم و صنعت تهران ، ایران -
2) دانشیار دانشگاه علم و صنعت تهران، ایران -
3) استادیار دانشگاه علم و صنعت تهران، ایران -
کد IOI مقاله
:
ABFG-ACZHHK
محل انتشار :
دوازدهمین کنگره سالانه بین المللی عمران، معماری، هنر و توسعه شهری(12icsau.ir)
چکیده :
کاهش ارتباط روزمره انسان با طبیعت در محیطهای مسکونی متراکم، ضرورت بازاندیشی در شیوه طراحی مجتمعهای مسکونی را افزایش داده است. طراحی بایوفیلیک با تکیه بر ایجاد ارتباط مستقیم و غیرمستقیم با طبیعت، میتواند کیفیت تجربه سکونت و کیفیت محیطی را ارتقا دهد. هدف پژوهش حاضر، شناسایی و تبیین مؤلفههای مؤثر در طراحی مجتمع مسکونی بایوفیلیک و سازماندهی آنها در قالب چارچوبی قابل استفاده در فرایند طراحی است. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر رویکرد کیفی است و با روش تحلیل محتوای کیفی انجام شده است. برای این منظور، ۳۰ منبع علمی مرتبط با طراحی بایوفیلیک، معماری مسکونی، سلامت و رفاه محیطی و فضاهای باز و طبیعتمحور بررسی و مفاهیم مرتبط با مسئله پژوهش استخراج و دستهبندی شدند. در فرایند تحلیل، مؤلفههایی که بیشترین ارتباط را با تجربه روزمره ساکنان و سازماندهی فضای مسکونی داشتند، در قالب محورهای اصلی پژوهش سامان یافتند. نتایج نشان داد که طراحی بایوفیلیک در مجتمع مسکونی را میتوان بر پایه شش مؤلفه اصلی شامل تجربه مستقیم طبیعت، ارتباط بصری و غیرمستقیم با طبیعت، نور طبیعی و شرایط محیطی، تجربه چندحسی و الگوهای طبیعی، سازماندهی فضا و چشمانداز و پناه، و ارتباط با مکان، بستر و هویت محیطی تبیین کرد. یافتهها همچنین نشان میدهد که موفقیت رویکرد بایوفیلیک به حضور منفرد یک عنصر طبیعی وابسته نیست، بلکه از پیوند میان این مؤلفهها در مقیاسهای مختلف شکل میگیرد. بر این اساس، حضور طبیعت باید از سطح سایت و فضای باز تا فضاهای جمعی، مسیرهای حرکتی و واحدهای مسکونی بهصورت پیوسته دنبال شود تا ارتباط با طبیعت به بخشی از تجربه روزمره سکونت تبدیل گردد. این چارچوب میتواند مبنایی برای تصمیمگیری در مراحل شکلگیری طرح و ارزیابی کیفیت محیطی مجتمعهای مسکونی قرار گیرد.
کلمات کلیدی : طراحی بایوفیلیک مجتمع مسکونی ارتباط انسان و طبیعت کیفیت محیطی الگوهای بایوفیلیک