ارزیابی تحلیلی عملکرد و مبانی دینامیکی میراگرهای اصطکاکی در کنترل ارتعاشات لرزه‌ای سازه‌ها: مروری بر پژوهش‌ها و چالش‌های فراروی

ارزیابی تحلیلی عملکرد و مبانی دینامیکی میراگرهای اصطکاکی در کنترل ارتعاشات لرزه‌ای سازه‌ها: مروری بر پژوهش‌ها و چالش‌های فراروی

امین ملک محمدی خضرلو1 علیرضا چوبین2 سجاد ملک محمدی خضرلو3

1) دانشجوی دکترای مهندسی عمران گرایش سازه دانشگاه جامع امام حسین(ع)
2) دانشجوی دکترای مهندسی عمران گرایش سازه دانشگاه جامع امام حسین(ع)
3) دانشجوی دکترای مهندسی عمران گرایش ژئوتکنیک دانشگاه رازی کرمانشاه

کد IOI مقاله : ABFG-ACZHHZ
محل انتشار : دوازدهمین کنگره سالانه بین المللی عمران، معماری، هنر و توسعه شهری(12icsau.ir)
چکیده :
    کنترل پاسخ دینامیکی سازه‌ها در برابر تحریکات لرزه‌ای و به حداقل رساندن خسارات سازه‌ای و غیرسازه‌ای، از اساسی‌ترین مباحث مهندسی زلزله به شمار می‌رود. در طراحی‌های متداول لرزه‌ای، اتلاف انرژی زلزله عمدتاً متکی بر تغییرشکل‌های غیرالاستیک و تشکیل مفاصل پلاستیک در اعضای اصلی باربر جانبی است که این امر منجر به خسارات پایدار و پرهزینه در سازه می‌گردد. در این راستا، سیستم‌های کنترل غیرفعال و به‌ویژه میراگرهای اصطکاکی به دلیل سادگی ساختار، عدم وابستگی به منبع انرژی خارجی، ضریب اطمینان بالا و قابلیت تعویض پس از رخداد لرزه‌ای، توجه گسترده‌ای را به خود جلب کرده‌اند. مقاله حاضر با رویکردی جامع، ابتدا مبانی ترمودینامیکی و تعادل انرژی در سازه‌های مجهز به ادوات مستهلک‌کننده را تشریح کرده و سپس به تحلیل مکانیزم‌های اصطکاکی گوناگون (نظیر میراگرهای پال، پیچی شیاردار، سومیتومو، دورانی و سیستم‌های نوین ترکیبی) می‌پردازد. در ادامه، ضمن مرور تحلیلی مطالعات آزمایشگاهی و عددی انجام‌گرفته در دو دهه اخیر، پارامترهای کلیدی نظیر بار لغزش بهینه، اثر پدیده چسبش-لغزش (Stick-Slip)، پاسخ هیسترزیس، و تأثیر این ادوات بر کاهش توأم برش پایه، شتاب طبقات و دریفت بین‌طبقه‌ای مورد ارزیابی قرار می‌گیرد. در نهایت، چالش‌های اجرایی، اثرات فرسایش سطوح اصطکاکی و چشم‌اندازهای بهینه‌سازی چندمعیاره به عنوان خلأهای پژوهشی تشریح شده‌اند.

کلمات کلیدی : کنترل لرزه‌ای غیرفعال میراگر اصطکاکی تعادل انرژی برش پایه تغییرمکان نسبی (دریفت) رفتار هیسترزیس