استراتژی‌های تحول دیجیتال در سازمان‌های دانش‌بنیان: یکپارچه‌سازی هوش مصنوعی مولد و اتوماسیون فرآیندها برای افزایش بهره‌وری و نوآوری

استراتژی‌های تحول دیجیتال در سازمان‌های دانش‌بنیان: یکپارچه‌سازی هوش مصنوعی مولد و اتوماسیون فرآیندها برای افزایش بهره‌وری و نوآوری

محمد آئینی1 شبنم اکبری2

1) کارشناسی ارشد مدیریت بازرگانی، دانشگاه مهر البرز
2) کارشناسی ارشد مدیریت اجرایی، دانشگاه تهران

کد IOI مقاله : ABFK-ABFACZ
محل انتشار : سومین همایش بین المللی پژوهش های نوین در مدیریت، حقوق، علوم انسانی و کارآفرینی(icmlhe.ir)
چکیده :
    مقدمه: عصر تحول دیجیتال با ظهور هوش مصنوعی مولد (GenAI) و اتوماسیون هوشمند فرآیندها (IPA) وارد فاز جدیدی شده است. سازمان‌های دانش‌بنیان به عنوان پیشگامان نوآوری، با چالش دوسویگی بهره‌وری و خلاقیت مواجه هستند. هدف این پژوهش، تدوین چارچوبی یکپارچه برای استقرار هم‌زمان هوش مصنوعی مولد و اتوماسیون فرآیندها در این سازمان‌ها به منظور دستیابی به بهره‌وری و نوآوری پایدار است. روش‌شناسی: این مطالعه با رویکرد مروری نظام‌مند، 84 منبع معتبر از پایگاه‌های داده Scopus، Web of Science و ScienceDirect را در بازه زمانی 2020 تا 2026 تحلیل کرده است. همچنین یافته‌های پیمایش‌های بین‌المللی و گزارش‌های سازمانی معتبر در زمینه استقرار هوش مصنوعی در سازمان‌ها مورد بررسی قرار گرفته است. یافته‌ها: تحلیل داده‌ها نشان می‌دهد که نرخ پذیرش هفتگی هوش مصنوعی مولد در سازمان‌های پیشرو از 37 درصد در سال 2023 به 82 درصد در سال 2025 افزایش یافته است. با این حال، 43 درصد از رهبران سازمانی نسبت به کاهش تدریجی مهارت‌های شناختی کارکنان در اثر استفاده بی‌ضابطه از این فناوری ابراز نگرانی کرده‌اند. همچنین، 89 درصد از مدیران ارشد معتقدند هوش مصنوعی مولد باید به عنوان ابزاری برای تقویت (نه جایگزینی) مهارت‌های کارکنان طراحی شود. نتیجه‌گیری: این پژوهش نشان می‌دهد که موفقیت در تحول دیجیتال مبتنی بر هوش مصنوعی، نیازمند رویکردی متوازن است که در آن استقرار فناوری با بازطراحی فرآیندها، توانمندسازی سرمایه انسانی و ایجاد ساختارهای حاکمیتی مناسب همراه شود. چارچوب پیشنهادی این مقاله، سازمان‌های دانش‌بنیان را در مسیر گذار از اتوماسیون وظیفه‌محور به اتوماسیون عامل‌محور (Agentic Automation) یاری می‌کند.

کلمات کلیدی : تحول دیجیتال هوش مصنوعی مولد اتوماسیون فرآیندها سازمان دانش‌بنیان بهره‌وری نوآوری