بررسی تأثیر هوش مصنوعی بر فرایندهای جذب و استخدام نیروی انسانی با رویکرد کاهش سوگیری‌های ناخودآگاه و افزایش تنوع سازمانی

علی اصغر ابراهیم زاده اصفهانی¹

1) کارشناسی ارشد روانشناسی صنعتی و سازمانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوراسگان، اصفهان، ایران

کد IOI مقاله : ABFK-ABKCGF
محل انتشار : سومین همایش بین المللی پژوهش های نوین در مدیریت، حقوق، علوم انسانی و کارآفرینی(icmlhe.ir)
چکیده :
    پژوهش حاضر به بررسی تأثیر هوش مصنوعی بر فرایندهای جذب و استخدام نیروی انسانی با تأکید بر نقش آن در کاهش سوگیری‌های ناخودآگاه و افزایش تنوع سازمانی می‌پردازد. با گسترش روزافزون کاربرد الگوریتم‌های هوش مصنوعی در مدیریت منابع انسانی، پرسش‌های بنیادینی درباره توانایی این فناوری‌ها در غلبه بر سوگیری‌های انسانی یا تشدید آنها مطرح شده است. این مقاله با اتخاذ رویکرد مرور نظام‌مند، به تحلیل یافته‌های پژوهش‌های تجربی و نظری منتشرشده بین سال‌های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۶ می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد که هوش مصنوعی پتانسیل قابل‌توجهی برای کاهش سوگیری‌های ناخودآگاه در فرایند استخدام دارد، به‌ویژه از طریق غربالگری استاندارد رزومه‌ها، یکسان‌سازی ارزیابی‌ها، و شناسایی زبان تبعیض‌آمیز در آگهی‌های شغلی. با این حال، پژوهش‌های متعدد حاکی از آن است که الگوریتم‌های آموزش‌دیده بر داده‌های تاریخی می‌توانند سوگیری‌های موجود را بازتولید یا حتی تشدید کنند. همچنین، یافته‌ها نشان می‌دهد که ترکیب هوش مصنوعی با نظارت انسانی (رویکرد ترکیبی) در مقایسه با استفاده‌ی صرف از هریک به‌تنهایی، نتایج عادلانه‌تری به همراه دارد. این مقاله با ارائه چارچوبی مفهومی برای پیاده‌سازی اخلاق‌محور هوش مصنوعی در فرایندهای استخدام، به مدیران منابع انسانی و سیاست‌گذاران توصیه می‌کند که به‌جای جایگزینی کامل قضاوت انسانی، از هوش مصنوعی به‌عنوان ابزاری کمکی برای افزایش عینیت و کاهش سوگیری استفاده کنند.

کلمات کلیدی : هوش مصنوعی استخدام سوگیری ناخودآگاه تنوع سازمانی عدالت الگوریتمی مدیریت منابع انسانی