تحلیل تطبیقی شرایط فسخ قرارداد در حقوق ایران و انگلستان با تأکید بر قراردادهای تجاری بین‌المللی

تحلیل تطبیقی شرایط فسخ قرارداد در حقوق ایران و انگلستان با تأکید بر قراردادهای تجاری بین‌المللی

سامان مرادی پور1

1) دانشجوی دکتری تخصصی حقوق خصوصی ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی ، تهران ، ایران .

کد IOI مقاله : ABFK-ACZGHA
محل انتشار : سومین همایش بین المللی پژوهش های نوین در مدیریت، حقوق، علوم انسانی و کارآفرینی(icmlhe.ir)
چکیده :
    فسخ قرارداد به‌عنوان یکی از مهم‌ترین ضمانت‌اجراهای نقض تعهدات قراردادی، در نظام‌های حقوقی مختلف مبانی، شرایط و آثار متفاوتی دارد. این مقاله با روش تحلیلی-تطبیقی به بررسی شرایط فسخ قرارداد در حقوق ایران و انگلستان با تأکید بر قراردادهای تجاری بین‌المللی می‌پردازد. در حقوق ایران، فسخ عمدتاً بر مبنای نهاد فقهی «خیار» و موارد مصرح در قانون مدنی (مواد 396 به بعد) استوار است و اصل لزوم قراردادها (ماده 219 ق.م) به‌عنوان قاعده آمره، فسخ را به موارد استثنایی محدود می‌کند. در حقوق انگلستان، حق فسخ ناشی از «نقض اساسی» (Repudiatory Breach) است که به موجب آن طرف زیان‌دیده می‌تواند قرارداد را خاتمه دهد. نظام‌های حقوقی ایران و انگلستان در خصوص مبانی نظری، معیارهای احراز نقض موجد حق فسخ، آثار فسخ و رابطه آن با جبران خسارت تفاوت‌های بنیادین دارند. با این حال، در عرصه قراردادهای تجاری بین‌المللی، ابزارهای یکسان‌سازی مانند کنوانسیون بیع بین‌المللی کالا (CISG) و اصول قراردادهای تجاری بین‌المللی یونیدروا (UNIDROIT Principles) به تدریج این شکاف‌ها را کاهش می‌دهند. این مقاله با ارائه جداول تطبیقی، تفاوت‌های کلیدی دو نظام را تبیین کرده و پیشنهادهایی برای همگرایی بیشتر ارائه می‌دهد.

کلمات کلیدی : فسخ قرارداد خیار نقض اساسی کنوانسیون بیع بین‌المللی کالا اصول یونیدروا حقوق ایران حقوق انگلستان